Yabancıdan Yabancıya
Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye yapılan transit taşıma.
Yabancıdan Türkiye’ye
Yabancı ülkeden Türkiye’ye gelen eşyanın transit taşınması.
Türkiye’den Yabancıya
Türkiye’den yabancı ülkeye yönelen transit taşıma.
İç Gümrükler Arası
Bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine taşıma.
Transit Belgeleri
Gümrük beyannamesi, TIR Karnesi, Form 302 ve ATA Karnesi kullanılabilir.
Teminat ve Ayniyet
Vergi güvenliği için teminat, eşya bütünlüğü için mühürleme/ayniyet önlemleri uygulanır.
Sunuş
Transit rejimi, eşyanın gümrük gözetimi altında güvenli taşınmasını sağlar
Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Transit rejimi de yalnızca bir taşıma işlemi değil; beyan, teminat, ayniyet, süre, varış idaresine sunum ve gerektiğinde memur refakati adımlarından oluşan bir gümrük rejimidir.
Transit rejimi; ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşyanın veya ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine taşınmasına uygulanır.
Bu rehber; transit rejiminin kapsamını, mevzuat dayanaklarını, kullanılan belgeleri, rejim yükümlülüklerini, hareket ve varış gümrük idaresi ayrımını, teminat türlerini, mühürleme, süre ve memur refakati uygulamalarını operasyonel bloklara ayırır.
AB Global Yaklaşımı
Transit rejiminde kritik konu, eşyanın süre içinde tam ve sağlam olarak varış idaresine sunulmasıdır.
Beyan doğruluğu, belge gerçekliği, teminat, mühürleme, transit süresi ve varış gümrük idaresine sunum birlikte yönetilmezse gümrük yükümlülüğü doğabilir.
AB Global 2026 Transit Rejimi Bülteni
Operasyon Özeti
Transit rejiminde öne çıkan süre, belge ve teminatlar
Dosya açılışında belge türü, teminat, taşıma modu ve süre birlikte kontrol edilir.
Gümrük Kanunu
Transit rejimine ilişkin ana kanun maddeleri.
Alternatif Belge
TIR Karnesi, Form 302 ve ATA Karnesi.
Nisan-Eylül
Azami transit süresi: 6 gün.
Ekim-Mart
Azami transit süresi: 8 gün.
Bölüm 01
Transit rejimi tanımı ve mevzuat dayanakları
Transit rejimi, serbest dolaşıma girmemiş veya ihracat işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetiminde taşınmasına uygulanır.
GK 84-92Ana Dayanak
Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye’ye, Türkiye’den yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine taşınmasına izin verir.
Mevzuat dayanakları arasında 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; Gümrük Kanunu 84-92. maddeler; Gümrük Yönetmeliği 212 ve 307. maddeler; genelge ve tebliğler bulunur.
Uluslararası boyutta TIR Sözleşmesi, İstanbul Sözleşmesi, CIM Belgesi ve CMR Sözleşmesi de transit süreçleri açısından önemlidir.
- Serbest dolaşıma girmemiş eşya transit rejime tabi olabilir.
- İhracat işlemleri tamamlanmış eşya da transit taşınabilir.
- Taşıma yönü ve gümrük idareleri başlangıçta belirlenir.
Bölüm 02
Transit rejiminde kullanılan belgeler
Transit rejim beyanı gümrük beyannamesi ile yapılır; bazı belgeler beyanname yerine kullanılabilir.
TIR / Form 302 / ATABelgeler
Transit rejiminde rejim beyanı gümrük beyannamesi ile yapılır. TIR Karnesi, Form 302 ve ATA Karnesi belirli hallerde gümrük beyannamesi yerine kullanılabilir.
Beyanda yer alan bilgilerin doğruluğu, beyana ilişkin belgelerin gerçekliği ve eşyanın transit rejimine tabi tutulmasıyla ilgili yükümlülükler beyan sahibi açısından önemlidir.
Eşya öngörülen süre sınırı içinde, ayniyet önlemlerine uyularak, gerekli belgelerle birlikte varış gümrük idaresine tam ve sağlam olarak sunulmalıdır. Gümrük yükümlülüğü doğarsa gümrük vergilerinin ödenmesi gerekir. TIR Karnesinde bu sorumlulukları TIR Karnesi sahibi üstlenir.
- TIR Karnesi IRU teminatı içerir.
- Form 302 NATO eşyası/NATO-SOFA kapsamı için kullanılabilir.
- ATA Karnesi İstanbul Sözleşmesi kapsamında değerlendirilir.
Bölüm 03
Transit rejim gümrük uygulamaları
Hareket gümrük idaresi eşyanın transit rejime tabi tutulduğu; varış gümrük idaresi ise rejimin sonlandırılması için eşyanın sunulduğu idaredir.
50.000 USDTIR Teminatı
Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere kural olarak teminat verilmesi zorunludur.
Ancak hava, boru hattı, deniz ve belirli demiryolu taşımalarında teminat aranmayabilir. Demiryolunda Gümrük Yönetmeliği’nin 33 no.lu ekinde yer alan riskli eşya listesi için istisnai kontrol yapılır.
TIR Karnesi 50.000 USD kadar ve ATA Karnesi teminat hükmünde olduğundan ayrıca teminat aranmaz.
- Hareket idaresi transit rejimin başladığı idaredir.
- Varış idaresi rejimin sonlandırılacağı idaredir.
- Teminat kural, taşıma moduna göre istisna olabilir.
Bölüm 04
Transit ticarette teminat türleri
Transit rejiminde teminat, doğabilecek gümrük vergisi riskinin güvence altına alınması için kullanılır.
Bireysel Teminat
Nakit, banka teminat mektubu, döviz ve benzeri değerlerle verilebilir.
Toplu Teminat
Birden fazla transit işlemi için verilen teminattır.
Garanti Mektubu
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, belediyeler, sermayesinin tamamı devlete ait KİT’ler ve Türkiye’deki yabancı misyon şefleri tarafından verilebilir.
Global Teminat Sistemi
UND-NET teminatı; transit rejimi veya TIR Karnesi kapsamındaki taşımada elektronik beyan zorunluluklarını destekleyen web tabanlı uygulama olarak açıklanır.
TIR Karnesi
TIR Karnesi belirli tutara kadar teminat hükmündedir.
ATA Karnesi
ATA Karnesi teminat hükmünde olduğundan ayrıca teminat aranmayabilir.
Bölüm 05
Mühürleme ve transit süresi
Hareket gümrük idaresi eşyanın ayniyetini sağlamak için gerekli önlemleri alır; genel kural mühürlemedir.
144 / 192 SaatAzami Süre
Hareket gümrük idaresi gerekli gördüğü ayniyet önlemlerini alır. Genel kural olarak eşyanın ayniyeti mühürleme yoluyla sağlanır.
Transit eşyasının hareket gümrük idaresinden sevki tarihinden itibaren varış gümrük idaresine sunulması için taşıtın sürati, coğrafi yol durumu, kat edilecek mesafe ve mevsim şartları dikkate alınarak süre belirlenir.
Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında en fazla 6 gün yani 144 saat; Ekim-Kasım-Aralık-Ocak-Şubat-Mart aylarında en fazla 8 gün yani 192 saat süre tanınır. Demiryolu ve özel yük taşıma izin belgesi kapsamındaki taşımada ilgili süreler artırılabilir.
- Ayniyet genel olarak mühürleme ile sağlanır.
- Süre mevsim, yol ve mesafe şartlarına göre belirlenir.
- Özel yük taşıma belgesi bulunan eşyada süre farklılaşabilir.
Bölüm 06
Transit ticaret ayniyet önlemleri ve memur refakati
Transit beyannamesi kapsamı eşya, kural olarak teminatlı ve memur refakati olmaksızın varış gümrüğüne sevk edilir.
Teminatlı + RefakatsizKural
Transit beyannamesi kapsamı eşya varış gümrüğüne her durumda teminatlı olarak ve memur refakati olmaksızın sevk edilir.
İthali yasak eşyanın transit beyannamesi ile sevki ise mutlak surette teminatlı ve memur refakatli olarak yapılır.
Sürülerek götürülen taşıtların taşıtın kendisinin eşya olduğu durumlar, özel kullanıma mahsus taşıtlarda bulunan eşya, aynı başmüdürlüğe bağlı ve aynı belediye sınırları içerisindeki gümrük idareleri arasında taşınacak eşya ve serbest bölgelerden çıkarılarak yurt dışı edilecek Türk menşeli eşya gibi hallerde şartlara göre memur refakati uygulanabilir.
- İthali yasak eşyada teminat ve memur refakati zorunludur.
- Bazı özel taşıma hallerinde refakat uygulanabilir.
- Teminat verilemeyen bazı sevklerde yazılı talep aranabilir.
Bölüm 07
Transit rejim dosyası nasıl yönetilmeli?
Transit dosyası; beyan, belge, teminat, ayniyet, süre ve varış sunumu adımlarıyla takip edilmelidir.
Taşıma yönünü belirle
Yabancıdan yabancıya, yabancıdan Türkiye’ye, Türkiye’den yabancıya veya iç gümrükler arası taşıma ayrımı yapılır.
Belge türünü seç
Gümrük beyannamesi, TIR Karnesi, Form 302 veya ATA Karnesi uygunluğu kontrol edilir.
Hareket ve varış idaresini tanımla
Transit rejimin başlayacağı ve sonlandırılacağı gümrük idareleri belirlenir.
Teminat durumunu değerlendir
Taşıma modu, TIR/ATA karnesi, bireysel/toplu/global teminat ve istisnalar kontrol edilir.
Ayniyet ve süreyi planla
Mühürleme, 144/192 saat süre ve özel yük/demiryolu istisnaları değerlendirilir.
Varışta rejimi kapat
Eşya tam ve sağlam olarak belgelerle birlikte varış gümrük idaresine sunulur.
Transit rejiminde süre ve ayniyet ihlali gümrük yükümlülüğü doğurabilir
Eşyanın belirlenen süre içinde, mühür/ayniyet önlemlerine uygun şekilde ve gerekli belgelerle varış gümrük idaresine tam ve sağlam olarak sunulması gerekir. Aksi durumda gümrük yükümlülüğü ve vergi ödeme sorumluluğu gündeme gelebilir.
Bölüm 08
Transit rejimi hakkında kısa cevaplar
Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.
Transit rejimi nedir?
Serbest dolaşıma girmemiş veya ihracat işlemleri tamamlanmış eşyanın gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasıdır.
Transit rejim beyanı hangi belgeyle yapılır?
Kural olarak gümrük beyannamesi ile yapılır.
Gümrük beyannamesi yerine hangi belgeler kullanılabilir?
TIR Karnesi, Form 302 ve ATA Karnesi belirli hallerde kullanılabilir.
Hareket gümrük idaresi nedir?
Eşyanın transit rejimine tabi tutulduğu gümrük idaresidir.
Varış gümrük idaresi nedir?
Transit rejimine tabi tutulan eşyanın rejimin sonlandırılması için sunulacağı gümrük idaresidir.
Transit eşyası için teminat zorunlu mudur?
Kural olarak tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesi zorunludur.
Hangi taşımalarda teminat aranmayabilir?
Hava, boru hattı, deniz ve belirli demiryolu taşımalarında teminat aranmayabilir.
Transit süresi yaz döneminde ne kadardır?
Nisan-Eylül döneminde en fazla 6 gün yani 144 saattir.
Transit süresi kış döneminde ne kadardır?
Ekim-Mart döneminde en fazla 8 gün yani 192 saattir.
İthali yasak eşyanın transit sevki nasıl yapılır?
Mutlak surette teminatlı ve memur refakatli olarak yapılır.
Son Adım
Transit dosyasını kapatmadan önce belge, teminat, süre ve varış sunumunu doğrulayın
Bu rehber; transit rejimi tanımı, mevzuat, kullanılan belgeler, yükümlülükler, hareket/varış gümrük idaresi, teminat, mühürleme, transit süresi ve memur refakati uygulamalarını tek içerikte toplar.
Her dosyada taşıma yönü, belge türü, hareket ve varış idaresi, teminat durumu, ayniyet önlemi, transit süresi, özel eşya durumu ve varışta rejimin kapanış belgeleri birlikte kontrol edilmelidir.
