Gümrük Statüsü
Eşyanın serbest dolaşımda olup olmadığını gösterir.
Serbest Dolaşım
Eşya serbest dolaşımdadır veya serbest dolaşımda değildir ayrımı yapılır.
Ticaret Politikası
Eşyaya ticaret politikası önlemleri uygulanır.
İthal İşlemleri
İthal için öngörülen diğer işlemler tamamlanır.
Vergiler
Vergiye tabi ise kanunen ödenmesi gereken vergiler tahsil edilir.
Gözetimin Sona Ermesi
Nihai kullanım hariç eşya üzerindeki gümrük gözetimi sona erer.
Sunuş
Türkiye’ye eşya sokulması ile serbest dolaşıma sokulması aynı şey değildir
Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Serbest dolaşıma giriş rejimi de ithalat işlemlerinin en temel rejimlerinden biri olmakla birlikte, Türkiye’ye eşya girişi sağlayan diğer rejimlerle karıştırılmamalıdır.
Eşyanın gümrük statüsü, eşyanın serbest dolaşımda bulunup bulunmadığı bakımından durumunu ifade eder. Bu sorunun cevabı “eşya serbest dolaşımdadır” veya “eşya serbest dolaşımda değildir” şeklindedir.
Bu rehber; serbest dolaşıma giriş rejimini, kati ithal kavramını, serbest dolaşım statüsünün kazanılma şartlarını ve dahilde işleme, geçici ithalat, gümrük kontrolü altında işleme, transit ve antrepo rejimleriyle farklarını operasyonel bloklara ayırır.
AB Global Yaklaşımı
Serbest dolaşıma giriş rejiminde kritik fark, gümrük gözetiminin sona ermesidir.
Diğer rejimlerle eşya Türkiye’ye girebilir; fakat serbest dolaşıma giriş rejimi uygulanmadan dahilde serbestçe alınıp satılabilecek statü kazanmaz.
AB Global 2026 Serbest Dolaşıma Giriş Bülteni
Operasyon Özeti
Serbest dolaşım statüsü için üç temel şart
Yabancı eşyanın serbest dolaşıma girmiş eşya statüsü kazanması için aşağıdaki şartların tamamlanması gerekir.
Ticaret Politikası
Eşyaya ticaret politikası önlemleri uygulanır.
İthal İşlemleri
İthal için öngörülen diğer işlemler tamamlanır.
Vergiler
Vergiye tabi ise kanunen ödenmesi gereken vergiler tahsil edilir.
Diğer Rejim
DİİB, geçici ithalat, GKAI, transit ve antrepo ile karıştırılmamalıdır.
Bölüm 01
Serbest dolaşıma giriş rejimi nedir?
Eşyanın gümrük statüsü, eşyanın serbest dolaşımda bulunup bulunmadığını gösterir.
Gümrük StatüsüAna Kavram
Yabancı ülkelerden gelen eşyanın serbest dolaşıma girmiş eşya statüsü kazanabilmesi için eşyaya ticaret politikası önlemleri uygulanmalı, ithal için öngörülen diğer işlemler tamamlanmalı ve vergiye tabi olması halinde kanunen ödenmesi gereken vergiler tahsil edilmelidir.
Eşyanın Türkiye’ye sokulması ile serbest dolaşıma sokulması veya yaygın kullanımıyla kati ithal edilmesi aynı şey değildir.
Serbest dolaşıma giriş rejiminin amacı, bütün ithalat formalitelerinin yerine getirilmesi ve böylece eşyanın dahildeki diğer ürünler gibi alınıp satılmasının sağlanmasıdır.
- Eşya serbest dolaşımdadır veya değildir ayrımı yapılır.
- Türkiye’ye giriş tek başına serbest dolaşım anlamına gelmez.
- Kati ithal için rejim işlemleri tamamlanmalıdır.
Bölüm 02
Eşyanın serbest dolaşıma girmesi için hangi işlemler tamamlanır?
Serbest dolaşıma girişte eşya artık dahildeki diğer ürünler gibi işlem görebilir.
Ticaret Politikası Önlemleri
Eşyaya uygulanması gereken ticaret politikası önlemleri tamamlanır.
İthal Formaliteleri
İthal için öngörülen izin, belge ve işlem adımları tamamlanır.
Vergilerin Tahsili
Vergiye tabi eşya için kanunen ödenmesi gereken vergiler tahsil edilir.
Rejim İşlemleri
Serbest dolaşıma giriş rejimine konu gümrük işlemleri bitirilir.
Dahilde Satış İmkanı
Eşya dahildeki diğer ürünler gibi alınıp satılabilir hale gelir.
Gümrük Gözetimi
Nihai kullanım hariç eşya üzerindeki gümrük gözetimi sona erer.
Bölüm 03
Türkiye’ye eşya sokan diğer rejimler neden serbest dolaşım sayılmaz?
Dahilde işleme, geçici ithalat, gümrük kontrolü altında işleme, transit ve antrepo rejimlerinde de eşya Türkiye’ye sokulur; ancak gümrük gözetimi devam eder.
Gözetim Devam EderFark
Dahilde işleme rejiminde eşya bir işleme tabi tutulduktan sonra yeniden ihraç edilir. Gümrük kontrolü altında işleme rejiminde eşya işleme faaliyetinden sonra serbest dolaşıma sokulur.
Antrepo rejiminde eşya belirli süre muhafaza edildikten sonra ileri tarihte pazara girer veya yeniden ihraç edilir. Geçici ithalat rejiminde eşya ayniyeti değişmeden belirli süre ülkede kalır ve sonra yurt dışı edilir.
Transit rejiminde eşya belirli süre içinde gümrük gözetimi altında bir noktadan başka bir noktaya taşınır. Bu rejimlerde eşya Türkiye’ye girse de serbest dolaşıma giriş rejimi uygulanmadıkça dahilde serbest ürün statüsü kazanmaz.
- Dahilde işleme yeniden ihracat mantığı taşır.
- Antrepo rejimi muhafaza ve ileri tarihli ithal/ihracat imkanı sağlar.
- Transit rejimi eşyanın gözetim altında taşınmasıdır.
Bölüm 04
Serbest dolaşıma giriş dışında kalan rejimlerin anlamı
Bu rejimlerin tamamında eşya Türkiye’ye sokulur; ancak eşya üzerindeki gümrük gözetimi devam eder.
Dahilde İşleme Rejimi
Eşyanın bir işleme tabi tutulduktan sonra yeniden ihracı anlamına gelir.
Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
Eşyanın işleme faaliyetinden sonra serbest dolaşıma sokulması anlamına gelir.
Antrepo Rejimi
Eşyanın belirli süre muhafaza edildikten sonra pazara girmesi veya yeniden ihraç edilmesi anlamına gelir.
Geçici İthalat Rejimi
Eşyanın ayniyeti değişmeden belirli süre ülkede kalması ve sonra yurt dışı edilmesi anlamına gelir.
Transit Rejimi
Eşyanın belirli süre içinde gümrük gözetimi altında bir noktadan başka bir noktaya taşınmasıdır.
Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
İthalat formaliteleri tamamlanır ve nihai kullanım hariç gümrük gözetimi sona erer.
Bölüm 05
Serbest dolaşıma giriş rejiminin sonucu
Serbest dolaşıma giriş rejimi, nihai kullanım hariç eşya üzerindeki gümrük gözetimini sona erdirir.
Gözetim Sona ErerSonuç
Serbest dolaşıma giriş rejimi dışındaki rejimlerde eşya Türkiye’ye girmiş olsa bile gümrük gözetimi devam eder.
Serbest dolaşıma giriş rejiminde ise ithalat formaliteleri yerine getirilir, varsa vergiler tahsil edilir ve eşya dahildeki diğer ürünler gibi alınıp satılabilir hale gelir.
Bu nedenle operasyon tarafında dosya açılırken eşyanın yalnızca Türkiye’ye girip girmediğine değil, hangi rejime tabi tutulduğuna ve serbest dolaşım statüsü kazanıp kazanmadığına bakılmalıdır.
- Eşya dahildeki diğer ürünler gibi alınıp satılabilir.
- Nihai kullanım hariç gümrük gözetimi sona erer.
- Diğer rejimler bu sonucu otomatik doğurmaz.
Bölüm 06
Serbest dolaşıma giriş dosyası nasıl kontrol edilmeli?
Kati ithal dosyasında statü, belge, ticaret politikası, vergi ve rejim sonucu birlikte kontrol edilmelidir.
Eşyanın statüsünü belirle
Eşyanın serbest dolaşımda olup olmadığı netleştirilir.
Rejim ayrımını yap
Eşyanın serbest dolaşıma giriş mi, yoksa DİİB, geçici ithalat, antrepo, transit veya GKAI kapsamında mı olduğu belirlenir.
Ticaret politikası önlemlerini uygula
Eşyaya uygulanması gereken izin, önlem veya kısıtlar kontrol edilir.
İthal formalitelerini tamamla
İthal için öngörülen belgeler ve işlemler tamamlanır.
Vergileri tahsil et
Vergiye tabi eşya için kanunen ödenmesi gereken vergiler tahsil edilir.
Serbest dolaşım sonucunu doğrula
Eşyanın dahilde alınıp satılabilir hale gelip gelmediği ve gözetim sonucunun doğru işlendiği kontrol edilir.
Türkiye’ye giriş, serbest dolaşıma giriş anlamına gelmez
Eşya dahilde işleme, geçici ithalat, gümrük kontrolü altında işleme, transit veya antrepo rejimiyle Türkiye’ye sokulmuş olabilir. Ancak bu rejimler serbest dolaşım statüsü kazandırmaz. Kati ithal sonucunun doğması için serbest dolaşıma giriş rejimi işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Bölüm 07
Serbest dolaşıma giriş rejimi hakkında kısa cevaplar
Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.
Gümrük statüsü nedir?
Eşyanın serbest dolaşımda bulunup bulunmadığı bakımından durumunu ifade eder.
Eşyanın gümrük statüsü nasıl ifade edilir?
Eşya serbest dolaşımdadır veya eşya serbest dolaşımda değildir şeklinde ifade edilir.
Serbest dolaşıma girmiş eşya statüsü için hangi şartlar gerekir?
Ticaret politikası önlemleri uygulanmalı, ithal için öngörülen işlemler tamamlanmalı ve varsa vergiler tahsil edilmelidir.
Türkiye’ye eşya sokulması kati ithal anlamına gelir mi?
Hayır. Türkiye’ye eşya sokulması ile serbest dolaşıma sokulması aynı şey değildir.
Serbest dolaşıma giriş rejiminin amacı nedir?
İthalat formalitelerini tamamlayarak eşyanın dahildeki diğer ürünler gibi alınıp satılmasını sağlamaktır.
Dahilde işleme rejiminde eşya serbest dolaşımda sayılır mı?
Hayır. Bu rejimde eşya işleme tabi tutulup yeniden ihraç edilir.
Antrepo rejiminde eşya serbest dolaşımda mıdır?
Hayır. Eşya muhafaza edilir, daha sonra ithal edilebilir veya yeniden ihraç edilebilir.
Transit rejimi ne sağlar?
Eşyanın gümrük gözetimi altında bir noktadan başka bir noktaya taşınmasını sağlar.
Serbest dolaşıma giriş rejimi gümrük gözetimini sona erdirir mi?
Evet, nihai kullanım hariç eşya üzerindeki gümrük gözetimini sona erdirir.
Son Adım
Dosyayı kapatmadan önce eşyanın gerçekten serbest dolaşım statüsü kazanıp kazanmadığını doğrulayın
Bu rehber; gümrük statüsü, serbest dolaşım şartları, kati ithal, ithalat formaliteleri, ticaret politikası önlemleri, vergi tahsili ve diğer rejimlerden farkları tek içerikte toplar.
Her dosyada eşyanın statüsü, rejim türü, ticaret politikası önlemleri, ithalat belgeleri, vergilerin tahsili, dahilde tasarruf imkanı ve gümrük gözetiminin sona erip ermediği birlikte kontrol edilmelidir.
