AB + EFTA Alanı
AB üyesi ülkelerin transit kurallarının EFTA ülkelerinde de uygulanmasını sağlar.
Tek Transit Beyanı
Taraf ülkelerde ayrıca transit beyanı vermeden işlem yürütülebilir.
Teminat Geçerliliği
Beyanla birlikte verilen teminat taraf ülkelerde de geçerli olabilir.
NCTS
Transit beyanından ibra aşamasına kadar süreç elektronik mesajlarla yürür.
Hız ve Basitleştirme
Transit eşyasının işlemlerini hızlandırır ve ticaret erbabının maliyetini düşürür.
Güvenilir Ticaret Erbabı
Kapsamlı teminat, izinli gönderici ve izinli alıcı gibi kolaylıklar sağlar.
Sunuş
Ortak transit, ülke sınırlarında tekrar beyan riskini azaltan elektronik transit mimarisidir
Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Ortak Transit Rejimi de yalnızca bir taşıma kolaylığı değil; transit beyanı, teminat, elektronik mesajlaşma, asıl sorumlu yükümlülükleri ve basitleştirilmiş usuller zinciri olarak değerlendirilmelidir.
Ortak Transit Rejimi, 1987 tarihli Ortak Transit Sözleşmesine dayanır. AB üyesi ülkelerin uyguladığı transit kurallarının EFTA ülkelerinde ve sisteme taraf olan diğer ülkelerde de uygulanmasını sağlar.
NCTS ise bu rejimin elektronik omurgasıdır. Transit beyanının sunulmasından rejimin ibra edilmesine kadar her aşama elektronik ortamda yürütülür; gümrük idareleri ile ticaret erbabı arasındaki iletişim elektronik mesajlarla sağlanır.
AB Global Yaklaşımı
Ortak transitin gücü, tek beyan ve tek teminat mantığında saklıdır.
Taraf ülkelerde geçerli bir transit beyanı ve teminat, sınır geçişlerinde tekrar beyan ihtiyacını azaltır; NCTS ise bu zinciri elektronik mesajlarla yönetir.
AB Global 2026 Ortak Transit Bülteni
Operasyon Özeti
Ortak Transit ve NCTS’de öne çıkan başlıklar
Dosya açılışında asıl sorumlu, teminat, basitleştirme ve elektronik beyan akışı birlikte kontrol edilir.
Sözleşme
Ortak Transit Sözleşmesinin dayandığı tarih.
NCTS Zorunluluğu
Taraf ülkelerde transit nüshaları yerine NCTS kullanımı.
Beyanname Kutusu
Asıl sorumlu transit beyannamesinin 50 nolu kutusunu imzalar.
Teminat İndirimi
Kapsamlı teminatta referans tutar indirim imkanları.
Bölüm 01
Ortak Transit Rejimi nedir?
AB transit kurallarının EFTA ülkeleri ve sisteme taraf ülkelerde uygulanmasını sağlayan transit sistemidir.
AB + EFTA + Taraf ÜlkelerKapsam
Ortak Transit Rejimi, 1987 tarihli Ortak Transit Sözleşmesine dayanır. AB üyesi ülkelerin uyguladığı transit kurallarının komşuları olan EFTA ülkelerince de uygulanmasını sağlar.
Amaç, bir AB üyesi ülkede açılan transit beyannamesinin, verilen teminatın ve tanınan basitleştirmelerin AB üyesi olmayan ancak Ortak Transit Rejimine taraf olan ülkelerde de geçerli olmasıdır.
Bu sayede ülkeye girişte ayrıca transit beyanında bulunulmasına gerek kalmadan ortak transit işlemi kesintisiz şekilde tamamlanabilir.
- AB transit kuralları taraf ülkelerde ortak uygulanır.
- Beyan ve teminatın geçerliliği sınır ötesi devam eder.
- Transit işlemleri hızlanır ve maliyet azalır.
Bölüm 02
Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi nasıl çalışır?
NCTS, transit beyanından rejimin ibra edilmesine kadar tüm aşamaları elektronik ortamda yürütür.
Kağıtsız TransitSistem
Ortak Transit Rejiminin amacı transit işlemlerini hızlandırmak ve basitleştirmektir. Bu hedefin tam anlamıyla gerçekleşmesi kağıtsız elektronik sistemle mümkündür.
1990’lı yıllarda başlatılan elektronikleşme çalışmaları sonucunda, 2005 yılında tüm taraf ülkelerin ortak transit işlemlerinde transit beyannamesinin 1, 4 ve 5 nolu nüshalarının kullanımına son verilmiş ve NCTS kullanımı zorunlu hale gelmiştir.
NCTS’de gümrük idareleri arasındaki ve gümrük idareleri ile ticaret erbabı arasındaki iletişim elektronik mesajlarla sağlanır.
- Beyan elektronik ortamda sunulur.
- Rejimin ibra aşamasına kadar süreç dijital yürür.
- Güvenilir ticaret erbabı için basitleştirmeler uygulanır.
Bölüm 03
Ortak Transit Rejimi ile ulusal transit rejimi arasındaki fark
Transit rejimi yalnızca Türkiye Gümrük Bölgesinde uygulanırken, Ortak Transit Rejimi AB ve EFTA ülkelerinde de geçerlidir.
Ulusal Transit Rejimi
Türkiye Gümrük Bölgesi içinde işleyen transit yapısıdır.
- Hareket ve varış idaresi Türkiye gümrük bölgesinde bulunur.
- İşlem varış idaresinde ulusal düzeyde sonlandırılır.
- Teminat ve beyan geçerliliği ulusal alanla sınırlıdır.
- Kağıt ortamda 1, 4 ve 5 nolu transit nüshaları klasik yapıda yer alabilir.
Ortak Transit Rejimi
AB, EFTA ve taraf ülkeler arasında ortak transit kolaylığı sağlar.
- Ortak transit beyanı taraf ülkelerde geçerli olabilir.
- Verilen teminat taraf ülkelerde kullanılabilir.
- Avrupa’dan Türkiye’ye veya Türkiye’den taraf ülkelere kesintisiz transit yapılabilir.
- NCTS üzerinden elektronik ortamda beyan yapılır.
Bölüm 04
Ortak Transit Rejiminde yükümlü kimdir?
Yükümlü, şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığıyla eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişidir.
Asıl Sorumlu
Eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişidir.
Yetkili Temsilci
Yükümlü işlemi şahsen veya yetkili temsilcisi aracılığıyla yapabilir.
50 Nolu Kutu
Asıl sorumlu, ortak transit rejiminde transit beyannamesinin 50 nolu kutusunu imzalar.
Yönetmelik Madde 15-16
Asıl sorumlunun sorumluluk ve yükümlülükleri bu maddelerde düzenlenmiştir.
BİLGE Kullanıcısı
BİLGE sisteminde transit beyannamesi düzenleyebilenler aynı kullanıcı adı ve şifreyle NCTS’e giriş yapabilir.
Bölüm 05
NCTS teminat işlemleri nasıl değerlendirilir?
Toplu teminat, UND global teminatı, kapsamlı teminat ve teminattan vazgeçme seçenekleri dosya bazında kontrol edilir.
Ek-22 FormuBaşvuru
Ortak Transit Yönetmeliğinin Geçici Madde 1’i uyarınca Bakanlık, Türkiye’nin Ortak Transit Sözleşmesine taraf olacağı tarihe kadar transit rejiminde kullanılan teminatları kapsamlı teminat olarak kabul etmeye yetkili kılınmıştır.
BİLGE sisteminde tanımlı toplu teminatı veya Uluslararası Nakliyeciler Derneği kefaletinde yürütülen Global Teminat Sistemi teminatı bulunanlar, bu teminatlarını NCTS üzerinden yapılacak ortak transit işlemlerinde de kullanabilir.
Belirli mali ve güvenilirlik koşullarını taşıyan kapsamlı teminat kullanıcıları, referans tutarın %50’si veya %30’u kadar indirilmiş teminat ya da teminattan vazgeçme uygulamalarından yararlanabilir.
- Toplu teminat veya UND teminatı NCTS işlemlerinde kullanılabilir.
- Kapsamlı teminat başvurusu genel ve özel koşullara bağlıdır.
- Başvurular Ortak Transit Yönetmeliği Ek-22 formuyla yapılır.
Bölüm 06
Ortak Transit Rejiminde izin verilebilecek basitleştirmeler
Ortak Transit Yönetmeliğinin 30. maddesinde izin makamınca uygulanabilecek basitleştirmeler sayılmıştır.
Kapsamlı Teminat
Birden fazla ortak transit işleminde kullanılabilen teminat türüdür.
Teminattan Vazgeçme
Yeterli deneyim, işbirliği, yönetim kontrolü ve mali kaynak koşullarıyla tanınabilir.
Özel Tip Mühürler
Transit işlemlerinde özel mühür kullanımı için basitleştirme.
İzinli Gönderici
Eşyayı hareket idaresine sunmadan ortak transit işlemi yapabilme kolaylığı.
İzinli Alıcı
Eşyayı ve transit refakat belgesini varış idaresine sunmadan belirlenen yerde teslim alma kolaylığı.
Özel Taşıma Usulleri
Demiryolu, havayolu ve boru hattı taşımalarına özgü usuller.
Bölüm 07
Kapsamlı teminat nasıl çalışır?
Kapsamlı teminat, bir kişinin birden fazla ortak transit işleminde kullanabileceği teminat türüdür.
Referans Tutar
Başvuran kişinin geçmiş transit işlemleri dikkate alınarak bir hafta içinde gerçekleştireceği işlemler için gereken teminat tutarı hesaplanır.
Teminat Mektubu
Referans tutar kadar teminat idaresine teminat mektubu verilir.
Düşümlü Çalışma
Kapsamlı teminat düşümlü olarak çalışır.
%50 İndirim
Asıl sorumlu yeterli ortak transit rejimi deneyimini kanıtlarsa referans tutarın %50’sine indirilebilir.
%30 İndirim
Yeterli deneyim ve yetkili makamlarla çok yakın işbirliği kanıtlanırsa referans tutarın %30’una indirilebilir.
%1 Teminat
Teminattan vazgeçme durumunda teminat tutarı referans tutarın %1’i olur.
Beş Kat Öz Sermaye
Teminattan vazgeçmede, referans tutarın beş katını karşılayacak öz sermaye bulunduğunu gösteren bağımsız denetim raporu aranır.
Bölüm 08
İzinli gönderici ve izinli alıcı kolaylıkları
AB uygulamasında sıklıkla kullanılan basitleştirmeler arasında izinli gönderici ve izinli alıcı yer alır.
İzinli Gönderici
Transit beyannamesine konu eşyayı hareket idaresine sunmaksızın ortak transit işlemleri gerçekleştirmek isteyen kişilere verilir.
- Sadece kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilen kişilere tanınır.
- Hareket idaresine fiziki sunum ihtiyacını azaltır.
- Transit çıkış sürecini hızlandırır.
- Genel ve özel koşulların sağlanması gerekir.
İzinli Alıcı
Ortak transit rejimine tabi eşyayı ve transit refakat belgesini varış idaresine sunmaksızın teslim almak isteyen kişilere verilir.
- Eşya kendi tesislerinde veya belirlenmiş başka yerde teslim alınabilir.
- Varış idaresine fiziki sunum ihtiyacını azaltır.
- Varış ve teslim sürecini hızlandırır.
- İzin makamı ve koşullar ayrıca kontrol edilmelidir.
Bölüm 09
Ortak transit dosyası nasıl yönetilmeli?
NCTS işlemi beyan, teminat, asıl sorumlu, elektronik mesaj ve ibra zinciriyle takip edilmelidir.
Transit türünü belirle
İşlemin ulusal transit mi ortak transit mi olduğu ve hareket/varış ülkeleri belirlenir.
Asıl sorumluyu belirle
Transit beyannamesinin 50 nolu kutusunu imzalayacak yükümlü netleştirilir.
NCTS beyanını hazırla
Kağıt nüsha yerine elektronik beyan ve mesaj akışı NCTS üzerinden kurulur.
Teminatı bağla
Toplu teminat, UND teminatı, kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme durumu kontrol edilir.
Basitleştirmeleri kontrol et
Kapsamlı teminat, özel mühür, izinli gönderici, izinli alıcı veya taşıma şekline özgü usuller değerlendirilir.
İbra sürecini izle
Transit beyanının sunulmasından rejimin ibra edilmesine kadar elektronik mesajlar takip edilir.
Ortak transit dosyasında teminat yapısı yanlış kurulursa işlem zinciri aksar
Kapsamlı teminat, referans tutar, teminat indirimi, teminattan vazgeçme, izinli gönderici ve izinli alıcı kolaylıkları birbirine bağlıdır. Basitleştirmeler için hem genel koşullar hem de her kolaylığa ait özel koşullar ayrıca sağlanmalıdır.
Bölüm 10
Ortak Transit Rejimi ve NCTS hakkında kısa cevaplar
Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.
Ortak Transit Rejimi nedir?
1987 tarihli Ortak Transit Sözleşmesine dayanan ve AB transit kurallarının EFTA ve taraf ülkelerde uygulanmasını sağlayan sistemdir.
Ortak Transit Rejiminin amacı nedir?
Bir ülkede açılan transit beyanı, teminat ve basitleştirmelerin taraf ülkelerde geçerli olması ve işlemin kesintisiz tamamlanmasıdır.
NCTS nedir?
Yeni Bilgisayarlı Transit Sistemi olup transit beyanından rejimin ibra edilmesine kadar sürecin elektronik yürütülmesini sağlar.
Ortak transit ile ulusal transit arasındaki fark nedir?
Ulusal transit Türkiye Gümrük Bölgesinde uygulanırken Ortak Transit Rejimi AB ve EFTA ülkelerinde de geçerli olur.
Asıl sorumlu kimdir?
Eşyayı ortak transit rejimine tabi tutan kişidir ve transit beyannamesinin 50 nolu kutusunu imzalar.
Kapsamlı teminat nedir?
Bir kişinin birden fazla ortak transit işleminde kullanabileceği, referans tutar üzerinden çalışan teminat türüdür.
Teminat indirimi oranları nelerdir?
Yeterli deneyim ve işbirliği şartlarına göre referans tutarın %50’sine veya %30’una kadar indirim uygulanabilir.
İzinli gönderici nedir?
Eşyayı hareket idaresine sunmadan ortak transit işlemi gerçekleştirme kolaylığıdır.
İzinli alıcı nedir?
Eşyayı ve transit refakat belgesini varış idaresine sunmadan kendi tesislerinde veya belirlenen yerde teslim alma kolaylığıdır.
Son Adım
NCTS dosyasını kapatmadan önce beyan, teminat, basitleştirme ve ibra zincirini doğrulayın
Bu rehber; Ortak Transit Rejimi, NCTS, Türkiye uygulaması, ulusal transit farkı, asıl sorumlu, teminat işlemleri ve basitleştirilmiş usulleri tek dokümanda toplar.
Her dosyada hareket/varış ülkesi, asıl sorumlu, elektronik beyan, teminat türü, referans tutar, indirim koşulları, izinli gönderici/alıcı statüsü ve ibra mesajları birlikte kontrol edilmelidir.
