Devlet Destekleri
Pazar araştırması, istihdam, Ar-Ge, fuar, marka, tasarım ve yurt dışı ofis destekleri.
Pazar araştırması, istihdam, Ar-Ge, fuar, marka, tasarım ve yurt dışı ofis destekleri.
İç piyasada yapıldığı halde ihracat sayılan özel satış ve teslimler.
Navlun, turizm, mağaza, bakım-onarım, müteahhitlik, eğitim ve sağlık gelirleri.
Vergi, resim ve harç istisnası; ihracat taahhüdü şartıyla tahsil erteleme/terkin mantığı.
İthalat-ihracat, yurt içi alım-ihracat ve yurt içi satış/teslim süreçleri.
E-imza, satır kodu, elektronik başvuru, revize ve taahhüt kapatma süreçleri.
Teşvikten yararlanmak kadar, teşvikin şartlarını süresinde ve belgeye uygun şekilde kapatmak da operasyonun ana risk alanıdır.
AB Global 2026 İhracat Teşvikleri Bülteni
Bu belge dört ana başlık ve DİR otomasyon destek süreçleriyle okunmalıdır.
Pazar, istihdam, Ar-Ge, fuar, marka, tasarım ve özel statülü şirket destekleri.
İç piyasada yapılıp ihracat sayılan teslimler ve döviz kazandırıcı faaliyetler.
Damga vergisi, BSMV, KKDF/harç ve hal rüsumu istisna alanları.
Şartlı muafiyet, eşdeğer eşya ve geri ödeme sistemleri.
Sunuda ihracat teşvikleri; devlet destekleri, ihracat sayılan satış/teslimler, vergi-resim-harç istisnası ve Dahilde İşleme Rejimi olarak akışa bağlanmıştır.
İhracat teşvikleri, dış ticaret yapan firmaların pazara giriş, üretim, satış, teslim, finansman ve belge yönetimi süreçlerini destekler.
Bu rehberde önce doğrudan devlet destekleri, ardından ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetler ele alınır.
Devamında vergi-resim-harç istisnası ve Dahilde İşleme Rejimi detaylandırılır. Son bölümde DİR otomasyon projesi, firma sicil dosyası ve satır kodu süreçleri yer alır.
Sunuda ihracat destekleri geniş bir destek portföyü olarak listelenmiştir.
Çevreye uyum ve sürdürülebilirlik bağlantılı destek başlığı.
Yeni pazarların araştırılması ve potansiyel müşterilere erişim çalışmaları.
İhracat kapasitesini artırmaya dönük personel/istihdam destekleri.
Hedef pazara giriş stratejileri ve araştırma faaliyetleri.
Dış ticaret, marka, yönetim ve operasyon yetkinliği için destekler.
Ürün, süreç ve teknoloji geliştirme faaliyetleri.
Yurt dışında ofis, mağaza ve tanıtım ağı kurmaya yönelik destekler.
Markalaşma, kurumsallaşma ve uluslararası marka değerini artırmaya yönelik destekler.
Firmaların uluslararası rekabet kabiliyetini geliştirmeye dönük programlar.
Fuar katılımı, tanıtım ve müşteri bulma faaliyetleri.
Tarımsal ürün ihracatına yönelik iade destekleri.
Tasarım, koleksiyon, ürün geliştirme ve marka farklılaşması.
Belirli statüdeki şirketlere yönelik özel destek mekanizmaları.
İç piyasada yapılan bazı satış ve teslimler, belirli şartlarla ihracat sayılır.
İhracat sayılan satış ve teslimler; iç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim ve harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimleri ifade eder.
Bu kapsamda ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı faaliyetler ayrı ayrı değerlendirilir.
Özellikle kamu yatırımları, uluslararası ihaleler, savunma sanayi projeleri, gümrük hattı dışı eşya satış mağazaları, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki mallar ve ambalaj malzemeleri gibi alanlarda özel şartlar gündeme gelebilir.
Sunuda yer alan tebliğ başlıkları operasyonel kartlara ayrıldı.
Yatırım programında yer alan ve uluslararası ihaleye çıkarılan kamu yatırımlarına ilişkin teslimler.
Savunma sanayi projelerini üstlenen imalatçı firmaların satış ve teslimleri.
İmalatçı firmaların bu mağazalara üreterek yaptığı satış ve teslimler.
Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki malların imalatçı firmalarca teslimi.
İhracat ürünüyle birlikte ambalaj olarak ihraç edilmek şartıyla yapılan teslimler.
DİİB sahibi firmalara imalatçı firmaların kütük ve blum satış ve teslimleri.
İhracat teşviki yalnızca mal teslimiyle sınırlı değildir; döviz kazandıran hizmet ve faaliyetler de önemlidir.
Sunuda döviz kazandırıcı faaliyetler; navlun gelirleri, turizm gelirleri, yurt dışında mağaza satışları, garanti kapsamında bakım-onarım hizmetleri, yurt dışı müteahhitlik, müşavirlik, mühendislik hizmetleri, eğitim gelirleri, yabancılara sunulan sağlık hizmetleri ve futbol kulüpleri tarafından sağlanan döviz gelirleri olarak listelenmiştir.
Bu faaliyetler, ilgili tebliğ ve istisna şartlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
İhracat taahhüdünün yerine getirilmesi şartıyla tahsilin ertelenmesi ve şart gerçekleştiğinde terkin edilmesi mantığına dayanır.
Vergi mevzuatına göre, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesine rağmen tahsilin ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi şartına bağlı olarak ertelenmesi; şart gerçekleşirse terkin edilmesi, gerçekleşmezse cezalarıyla birlikte tahsil edilmesi vergi, resim ve harç istisnası olarak açıklanır.
Bu istisna; mal ihracında yapılan ihracat faaliyetleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, dahilde işleme izin belgesi süresindeki ihracatlar, yurt dışı ihaleler ve yabancı para ile finanse edilen kamu ihaleleri gibi alanlarda gündeme gelir.
Sunudaki kapsam ve istisna edilen vergi/fon başlıkları.
Mal ihracına bağlı işlemler VRHİ kapsamında değerlendirilebilir.
İç piyasada yapıldığı halde ihracat sayılan teslimler istisna kapsamına alınabilir.
Dahilde işleme izin belgesi süresinde yapılan ihracatlar belge şartlarıyla değerlendirilir.
Yurt dışı ihaleler ve yurt içi uluslararası/yabancı para ile finanse edilen kamu ihaleleri kapsamda olabilir.
İkili anlaşmalar çerçevesinde ihracat karşılığı yapılan senet ödemeleri kapsama girebilir.
İstisna edilen vergi ve fonlar arasında sayılmıştır.
BSMV istisna edilen kalemlerden biridir.
KKDF ve harç kalemleri sunuda istisna edilenler arasında verilmiştir.
Sunuda istisna edilen kalemler arasında yer alır.
İmalatçı firmaların Tebliğ eki yatırım malları listesinde belirtilen malları üreterek yapacakları satış ve teslimler, ihracat sayılan satış/teslim değerlendirmesinde ayrıca kontrol edilir.
İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ · EK-5
Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin birinci sayfası görsel olarak korunmuştur.
Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamında yatırım malları listesinin birinci sayfasını içerir.
İşlem öncesinde GTİP, eşya tanımı, imalatçı firma şartı ve tebliğ kapsamı birlikte kontrol edilmelidir.
Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin ikinci sayfası görsel olarak korunmuştur.
Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin ikinci sayfasını içerir.
Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin üçüncü sayfası görsel olarak korunmuştur.
Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin üçüncü sayfasını içerir.
Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin dördüncü sayfası görsel olarak korunmuştur.
Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin dördüncü sayfasını içerir.
Sunudaki EK-5 yatırım malları listesinin beşinci sayfası görsel olarak korunmuştur.
Bu bölüm, Tebliğin 5/d-2 maddesi kapsamındaki yatırım malları listesinin beşinci sayfasını içerir.
Dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri, imalatçı-ihracatçılar ve belirli ihracatçılar için DİİB düzenlenebilir.
Dahilde İşleme İzin Belgesi; dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri, imalatçı-ihracatçılar ve sermayesinin en az %51’i imalatçıya ait olması kaydıyla ihracatçılar için düzenlenir.
DİİB sahibi imalatçı-ihracatçıların, belge ihraç taahhüdündeki işlem görmüş ürünün üretiminin bir kısmını veya bir aşamasını yan sanayiciye yaptırmasına izin verilebilir. Ancak üretimin tamamı yan sanayiciye yaptırılamaz.
Uygulama; ithalat → ihracat, yurt içi alım → ihracat ve ithalat → yurt içi satış/teslim süreçleriyle yürütülebilir.
Sunuda şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi temel ayrım olarak verilmiştir.
İthalat vergileri teminata bağlanır; üretim sonrası ihracat yapılınca teminat iade edilir.
İthal eşya yerine aynı kalite/nitelikte serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir.
İthalatta ödenen gümrük vergisi, fon ve KDV gibi yükümlülükler ihracat sonrası geri alınabilir.
Eşdeğer eşya kullanımında GTİP, kalite ve teknik özellik uyumu aranır.
DİİB kapsamında döviz kullanım oranı kural olarak azami %80’dir.
Belge süresi bitiminden sonra en geç 3 ay içinde kapatma başvurusu yapılmalıdır.
Sunudaki kritik operasyon kontrolleri kısa maddelere ayrıldı.
DİİB kapsamında döviz kullanım oranı azami %80’dir; ikincil işlem görmüş tarım ürünü taahhüdü içeren belgelerde azami %100 olabilir.
İthaline izin verilecek işletme malzemesi değeri ihracat taahhüdünün %2’sini, değişmemiş eşya için %1’i geçemez.
İthal edilen girdilerin ihraç edilen mamullerin bünyesinde kullanılmış olması gerekir.
İthalat ve ihracat beyannamelerinde ilgili DİİB satır kodu doğru yer almalı ve DİR otomasyon sistemine doğru muafiyet kodu ile girilmelidir.
İthalat ve ihracat belge süresi içinde, ek süreler dahil ve belge şartlarına uygun yapılmalıdır.
Belge süresi bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde hem DİR otomasyon sisteminde hem manuel olarak ilgili İhracatçı Birliğine başvuru yapılmalıdır.
Dahilde İşleme İzin Belgeleriyle ilgili başvuru, revize ve taahhüt kapatma süreçleri elektronik ortamda yürütülür.
01 Ocak 2006 tarihinden itibaren elektronik imza kullanımı ile Dahilde İşleme İzin Belgeleriyle ilgili uygulamalar elektronik ortamda yürütülmektedir.
Belge müracaatından taahhüt hesabının kapatılmasına kadar ek süre ve revize talepleri dahil birçok işlem elektronik ortamda yapılır. Böylece yazışma ve evrak trafiği azalır, firmalar işlemlerini bilgisayar başında yürütebilir.
Satır kodu sayesinde ithalat ve ihracat madde bazında miktar/değer olarak izlenebilir; kapatma aşamasında hammadde sarfiyat tablosu otomatik hazırlanabilir.
Sunuda üç temel adım verilmiştir.
E-Güven, Türk Trust, E-Tuğra veya TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi gibi yetkili sağlayıcılardan elektronik sertifika alınır.
Elektronik sertifika kullanıcısı üzerinden DİR sistemi için elektronik ortamda yetkilendirme başvurusu yapılır.
Tebliğ ekindeki firma tanımlaması için gerekli bilgi ve belgeler ilgili İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine sunulur.
İhracatçı Birlikleri belgeleri kontrol eder ve sistemde firma tanımlamasını yapar.
DİİB başvuru, revize, ek süre ve kapatma işlemleri elektronik ortamda takip edilir.
İthalat ve ihracat beyannamelerinde 11 karakterli satır kodu kullanılarak miktar/değer kontrolü yapılır.
DİR otomasyon sisteminde firma tanımlaması için gereken belgeler sunuda toplu olarak verilmiştir.
Firma sicil dosyası için firma antetli dilekçe, kapasite raporu, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, vergi dairesi faal mükellefiyet yazısı, vergi levhası, firma tanımlama formu ve elektronik sertifika sahibine verilen yetki belgesi gibi belgeler istenir.
İlk kez Dahilde İşleme Rejiminden yararlanacak imalatçı-ihracatçı veya ihracatçılar için İhracatçı Birliği üyeliğine dair belge; varsa Gümrükçe Onaylanmış Kişi Statü Belgesi de dosyaya eklenir.
Geriye dönük son bir yıla ait SSK tahakkuk bildirimleri ve son aya ait elektrik faturası da listede yer alır.
Sunuda DİİB D-1’den D-5’e kadar belge tipleri açıklanmıştır.
Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Şartlı Muafiyet Sistemi çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.
Şartlı Muafiyet Sistemi altında eşdeğer eşya kullanımı çerçevesinde geçmiş dönemde düzenlenen belgelerdir.
İhracat sayılan satış ve teslimlerde gümrük muafiyeti çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.
Mülga İhracat 96/1 sayılı Tebliğ’e istinaden düzenlenen belgelerdir.
Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde düzenlenen belgelerdir.
DİR otomasyon projesi, belge başvurusu, revize, izleme, kapatma ve teminat iadesinde operasyonel hız sağlar.
Her başvuruda istenen belgeler firma tanımlamasında bir defa istenir.
Ortalama 20 gün süren başvuruların maksimum iki günde sonuçlanması hedeflenir.
E-imza alan firmalar işlemlerini ofisten yapabilir ve belge hareketlerini anında izleyebilir.
İthalat ve ihracat madde bazında miktar/değer olarak takip edilir.
Kapatmada hammadde sarfiyat tablosunun sistem tarafından hazırlanması sağlanır.
Beyanname teyidi ve teminat iadesindeki sıkıntılar azaltılır.
Destek, istisna ve DİR dosyalarında belge şartı ve taahhüt kapanışı birlikte takip edilmelidir.
Devlet desteği, ihracat sayılan satış, döviz kazandırıcı faaliyet, VRHİ veya DİR ayrımı yapılır.
Tebliğ, belge türü, firma statüsü, GTİP, faaliyet ve teslim şartları değerlendirilir.
DİİB, VRHİ belgesi, DİR otomasyon veya İhracatçı Birliği süreçleri ayrıştırılır.
Vergi, resim, harç, teminat, döviz kullanım oranı ve muafiyet etkileri kontrol edilir.
DİR dosyalarında ithalat/ihracat beyannameleri belge satır koduyla eşleştirilir.
Belge süresi ve ek süreler sonunda kapatma başvurusu zamanında yapılır.
Özellikle DİİB dosyalarında döviz kullanım oranı, işletme malzemesi limiti, ithal girdinin mamul bünyesinde kullanılması, satır kodu, belge süresi ve kapatma başvurusu birlikte takip edilmelidir. Süre veya belge hatası teşvik avantajını riske sokabilir.
Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.
İç piyasada satışı ihracat sayılan ve vergi, resim, harç istisnası ile ithalatta gümrük muafiyetinden yararlandırılan satış ve teslimlerdir.
Navlun gelirleri, turizm gelirleri, yurt dışı mağaza satışları, bakım-onarım, müteahhitlik, müşavirlik, mühendislik, eğitim ve sağlık hizmet gelirleri örnek verilebilir.
Vergiyi doğuran olay gerçekleşse bile tahsilin ihracat taahhüdüne bağlanarak ertelenmesi; şart gerçekleşirse terkin edilmesi, gerçekleşmezse cezalarıyla tahsil edilmesidir.
Şartlı Muafiyet Sistemi ve Geri Ödeme Sistemi. Şartlı muafiyet içinde önce ithalat ve önce ihracat/eşdeğer eşya kullanımı ayrımı bulunur.
Kural olarak azami %80’dir; ikincil işlem görmüş tarım ürünü taahhüdü içeren belgelerde azami %100 olabilir.
Belge süresi bitimini takiben en geç 3 ay içinde hem DİR otomasyon sisteminde hem manuel olarak ilgili İhracatçı Birliğine başvurulmalıdır.
İthalat ve ihracatın madde bazında miktar/değer takibi ve DİİB taahhüt kapatma kontrolü için beyannamede 11 karakterli satır kodunun doğru yazılması gerekir.
Bu rehber; devlet destekleri, ihracat sayılan satış ve teslimler, döviz kazandırıcı faaliyetler, VRHİ, DİR, EK-5 yatırım malları listesi ve DİR otomasyon süreçlerini tek dokümanda toplar.