Geçici İhracat
Serbest dolaşımdaki eşya işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilir.
İşleme / Tamir / Yenileme
Eşya daha ileri safhada işlenir, tamir edilir veya yenilenir.
Geri Giriş
İşlem görmüş ürünler tam veya kısmi muafiyet uygulanarak serbest dolaşıma girebilir.
HİİB / Hİİ
İşlem türüne göre Hariçte İşleme İzin Belgesi veya Hariçte İşleme İzni gerekir.
Süre Takibi
HİİB azami 12 ay, Hİİ 12 ay süreli olup ek süre imkanları ayrıca değerlendirilir.
Taahhüt Kapatma
İhraç edilen eşyanın ithal edilen mamulde kullanıldığı tespit edilerek kapatma yapılır.
Sunuş
Hariçte işleme, geçici ihracat ile muafiyetli geri dönüşü aynı dosyada bağlar
Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Hariçte İşleme Rejimi de bu nedenle yalnızca “eşyayı yurt dışına gönderme” işlemi olarak değil; izin, süre, işlem faaliyeti, geri giriş, muafiyet ve taahhüt kapatma zinciri olarak okunmalıdır.
Bu rejimde serbest dolaşımdaki eşya daha ileri bir safhada işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ya da serbest bölgelere ihraç edilir. İşlem faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünler, şartları dahilinde tam veya kısmi muafiyet uygulanarak serbest dolaşıma girebilir.
Bu rehber; kanun ve tebliğ dayanaklarını, HİİB/Hİİ ayrımını, yetkili mercileri, gerekli belgeleri, süreleri, ek süreleri, mücbir sebep durumunu ve taahhüt kapatma sürecini okunabilir bloklara ayırır.
AB Global Yaklaşımı
Hariçte işleme dosyasında kritik nokta, gönderilen eşya ile geri gelen mamulün bağını ispat etmektir.
Taahhüt kapatma aşamasında ihraç edilen eşyanın ithal edilen mamulün üretiminde kullanıldığının belgelerle gösterilmesi gerekir.
AB Global 2026 Hariçte İşleme Bülteni
Operasyon Özeti
Hariçte İşleme Rejiminde öne çıkan süre ve kararlar
Dosya açılışında HİİB/Hİİ ayrımı, yetkili merci ve süreler birlikte kontrol edilmelidir.
HİİB Süresi
Hariçte İşleme İzin Belgesinin azami süresi.
HİİB Ek Süre
Belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir.
Hİİ Süresi
Hariçte İşleme İzninin süresi.
Hİİ Ek Süre
Hariçte İşleme İzni için verilebilecek ek süre.
İçerik Haritası
Hariçte İşleme Rejimi rehberinde işlenen başlıklar
Sunudaki içerik başlıkları operasyonel akışa dönüştürüldü.
6Başlık
Bu doküman; Hariçte İşleme Rejimi kanun ve tebliğleri, rejimin tanımı, ilgili merciler, HİİB almak için gerekli belgeler, HİİB/Hİİ süreleri, taahhüt kapatma ve kapatma belgeleri başlıklarını içerir.
Amaç, rejimi uzun metin halinde bırakmadan dosya açılışı, başvuru, süre yönetimi ve kapatma aşamasında hızlı kullanılabilir hale getirmektir.
- Kanunlar ve tebliğler.
- Rejim tanımı ve yetkili merciler.
- HİİB başvuru belgeleri.
- Süreler ve taahhüt kapatma.
Bölüm 01
Hariçte İşleme Rejimi kanunları ve tebliğleri
Sunuda yer alan mevzuat dayanakları.
4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği
Gümrük işlemleri ve rejimin temel uygulama çerçevesi.
1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki Kanun
Döviz ve Türk parasının kıymetini koruma hükümleriyle bağlantılı dayanak.
2976 Sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanun
Dış ticaretin düzenlenmesine ilişkin genel kanuni çerçeve.
933 Sayılı Kalkınma Planının Uygulanması Esaslarına Dair Kanun
Kalkınma planı uygulama esasları kapsamında anılan dayanak.
474 Sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkındaki Kanun
Gümrük tarife ve vergi uygulamalarıyla bağlantılı dayanak.
İhracat 2007/11864 Sayılı Hariçte İşleme Rejimi Kararı
Hariçte İşleme Rejimi karar dayanağı.
İhracat 2007/5 Sayılı Hariçte İşleme Rejimi Tebliği
Rejimin uygulama usul ve esaslarına ilişkin tebliğ.
Bölüm 02
Hariçte İşleme Rejiminin tanımı
Serbest dolaşımdaki eşyanın işlem görmek üzere geçici ihraç edilmesi ve işlem görmüş ürünlerin muafiyetli geri dönüşüdür.
Geçici İhracatAna İşlem
Hariçte İşleme Faaliyeti; serbest dolaşımdaki eşyanın daha ileri bir safhada işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere ihraç edilmesidir.
Bu işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünler, tam veya kısmi muafiyet uygulanarak serbest dolaşıma girebilir.
Rejimin temel mantığı, Türkiye’den çıkan eşya ile geri gelen işlem görmüş ürün arasında kurulan üretim/tamir/yenileme bağlantısının doğru belgelenmesidir.
- Serbest dolaşımdaki eşya gönderilir.
- İşleme, tamir veya yenileme faaliyeti yapılır.
- İşlem görmüş ürün tam veya kısmi muafiyetle geri gelebilir.
Bölüm 03
HİİB ve Hİİ hangi merci tarafından verilir?
İşlem türüne göre başvuru mercii değişir.
HİİB · İşlem Görmek Üzere Eşya
İşlem görmek üzere gönderilecek eşya için Hariçte İşleme İzin Belgesi Dış Ticaret Müsteşarlığınca verilir.
Hİİ · Tamirat Amaçlı Eşya
Tamirat amaçlı gönderilecek eşya için Hariçte İşleme İzni Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca verilir.
Hİİ · Madenler
İşlem görmek üzere gönderilecek madenler için izin Maden İhracatçı Birliklerince verilir.
Belge / İzin Ayrımı
İşleme faaliyeti ve eşyanın niteliği başvuru yolunu belirler.
Dosya Kontrolü
Başvuru öncesinde eşya, faaliyet türü, merci ve belge tipi kesinleştirilmelidir.
Kapanış Etkisi
Belge/izin türü süre, kapatma ve geri dönüş işlemlerini etkiler.
Bölüm 04
Hariçte İşleme İzin Belgesi almak için gerekli belgeler
Sunuda HİİB başvurusu için istenen belge listesi verilmiştir.
Firma Antetli Dilekçe
Firma antetli kağıdına yazılacak başvuru dilekçesi.
Hariçte İşleme Proje Formu
İşleme faaliyetinin proje bilgilerini içeren form.
Hammadde Sarfiyat Tablosu
Gönderilecek eşya ile üretilecek/geri gelecek mamul arasındaki sarfiyat ilişkisini gösterir.
Yurt Dışındaki İşleyici Firma Bilgisi
Yurt dışında işleme faaliyeti yapacak firma hakkında bilgi.
Şirket İmza Sirküleri
Noter tasdikli imza sirküleri.
Ticaret Sicil Gazetesi
Kuruluş, unvan değişiklikleri ve mevcut durumu gösteren asıl veya tasdikli örnekler.
Vergi Dairesi Faal Mükellefiyet Yazısı
Firmanın faal mükellefiyet durumunu gösteren belge.
Vergi Levhası Fotokopisi
Başvuru dosyasına eklenen vergi levhası fotokopisi.
Bölüm 05
Belge ve izin süreleri nasıl takip edilmeli?
HİİB ve Hİİ süreleri ayrı kurallara bağlanmıştır; ek süre ve mücbir sebep ayrıca değerlendirilir.
Hariçte İşleme İzin Belgesi (HİİB)
İşlem görmek üzere gönderilecek eşya için kullanılan belge süreci.
- HİİB süresi azami 12 aydır.
- Belge orijinal süresinin 1/2’si kadar ek süre verilebilir.
- Mücbir sebep dahilinde ek süre verilebilir.
- Belge şartları kapatma aşamasında İhracatçı Birliği tarafından kontrol edilir.
Hariçte İşleme İzni (Hİİ)
Tamirat amaçlı eşya veya işlem görmek üzere gönderilecek madenlerde kullanılan izin süreci.
- Hİİ süresi 12 aydır.
- 12 aya kadar ek süre verilebilir.
- Mücbir sebep dahilinde ek süre verilebilir.
- Tamirat veya maden işlemi özelinde merci ve izin kapsamı kontrol edilir.
Bölüm 06
Hariçte İşleme İzin Belgesi taahhüdü nasıl kapatılır?
Taahhüt kapatma, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince belge şartlarına uygunluk üzerinden yapılır.
Miktar + DeğerKritik Kontrol
Taahhüt kapatma işlemleri, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince belgedeki şartlara uygun olarak yapılır.
Kapatma için ihraç edilen eşyanın ithal edilen mamulün üretiminde kullanıldığının tespiti gerekir.
HİİB’de ithalatı taahhüt edilen mamul yurda getirilmezse, bu mamulün üretimi için geçici ihraç edilen eşyanın aynen geri getirilmesi gerekir. Belgedeki kayıtlı miktar ve değerin üzerinde ithalat yapılırsa, bu kısma tekabül eden vergi ithal tarihi itibarıyla tahsil edilir.
- İhraç edilen eşyanın mamulde kullanıldığı tespit edilir.
- Mamul geri gelmezse geçici ihraç edilen eşya aynen getirilmelidir.
- Kayıtlı miktar/değer üzeri ithalatta vergi tahsil edilir.
Bölüm 07
HİİB taahhüt kapatması için gerekli belgeler
Sunuda kapatma için dört ana belge grubu verilmiştir.
HİİB Asıl Nüshası
Hariçte İşleme İzin Belgesinin asıl nüshası kapatma dosyasında bulunur.
Gümrük Beyannamesi Asılları
İhracat ve ithalat işlemlerini gösteren beyannameler dosyaya eklenir.
Hammadde Sarfiyat Tablosu
Gönderilen eşya ile geri gelen mamul arasındaki sarfiyat ilişkisini açıklar.
İthalat-İhracat Listeleri
Belge kapsamındaki ithalat ve ihracat işlemleri listelenir.
Bölüm 08
Hariçte İşleme Rejimi dosyası nasıl yönetilmeli?
Başvurudan kapatmaya kadar her aşama belge, süre ve mamul bağlantısı üzerinden takip edilmelidir.
Faaliyet türünü belirle
İşleme, tamir, yenileme veya maden işlemi olup olmadığı netleştirilir.
Belge/izin yolunu seç
HİİB mi Hİİ mi gerektiği ve yetkili merci belirlenir.
Başvuru dosyasını hazırla
Dilekçe, proje formu, sarfiyat tablosu, firma bilgileri ve şirket belgeleri tamamlanır.
Süre takvimini oluştur
12 aylık süre, ek süre ve mücbir sebep ihtimalleri takip edilir.
Geri gelen mamulü eşleştir
İhraç edilen eşyanın ithal edilen mamul üretiminde kullanıldığı ispatlanır.
Taahhüdü kapat
HİİB aslı, beyannameler, sarfiyat tablosu ve ithalat-ihracat listeleriyle kapatma yapılır.
Mamul geri gelmezse dosya kapanmaz; geçici ihraç edilen eşyanın aynen geri getirilmesi gerekebilir
HİİB’de ithalatı taahhüt edilen mamul yurda getirilmezse, bu mamulün üretimi için geçici ihraç edilen eşyanın aynen getirilmesi gerekir. Kayıtlı miktar ve değerin üzerinde ithalat yapılırsa aşan kısma ait vergi ithal tarihi itibarıyla tahsil edilir.
Bölüm 09
Hariçte İşleme Rejimi hakkında kısa cevaplar
Operasyon ekibinin hızlı karar verebilmesi için kısa soru-cevap özeti.
Hariçte İşleme Rejimi nedir?
Serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere ihraç edilmesi ve elde edilen ürünlerin tam/kısmi muafiyetle serbest dolaşıma girmesidir.
HİİB hangi durumda alınır?
İşlem görmek üzere gönderilecek eşya için Hariçte İşleme İzin Belgesi alınır.
Tamirat amaçlı gönderilecek eşya için hangi izin gerekir?
Hariçte İşleme İzni gerekir; sunuda bu iznin Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca verildiği belirtilmiştir.
Madenler için izin mercii nedir?
İşlem görmek üzere gönderilecek madenler için Maden İhracatçı Birlikleri yetkilidir.
HİİB süresi ne kadardır?
Azami 12 aydır. Belge orijinal süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir.
Hİİ süresi ne kadardır?
12 aydır. 12 aya kadar ek süre verilebilir.
HİİB taahhüt kapatması kim tarafından yapılır?
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince, belge şartlarına uygunluk ve ihraç edilen eşyanın ithal edilen mamulde kullanıldığının tespitiyle yapılır.
Taahhüt kapatma için hangi belgeler gerekir?
HİİB asıl nüshası, gümrük beyannamesi asılları, hammadde sarfiyat tablosu ve ithalat-ihracat listeleri gerekir.
Son Adım
Hariçte işleme dosyasını kapatmadan önce süre, mamul ve sarfiyat bağlantısını eşleştirin
Bu rehber; Hariçte İşleme Rejimi dayanakları, HİİB/Hİİ ayrımı, başvuru belgeleri, süreler, ek süreler, taahhüt kapatma ve kapatma belgelerini tek dokümanda toplar.
Her dosyada eşyanın serbest dolaşım statüsü, işlem/tamir/yenileme amacı, yetkili merci, belge/izin türü, süre, sarfiyat tablosu, geri gelen mamul ve miktar/değer uyumu birlikte kontrol edilmelidir.
