Antrepo kelime olarak Fransızcadan dilimize geçmiştir ve gümrüklere gelen ticari eşyanın konulduğu, korunduğu yer anlamına gelir.

Gümrüklü antrepo; gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın ve izin verilmesi durumunda ihraç eşyasının konulması amacıyla kurulan, kuruluş koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerlerdir.

Bu alanlarda esas amaç; eşyanın gümrük statüsünü koruyarak güvenli şekilde depolanması, kayıt altına alınması ve sonraki gümrük işlemine hazır tutulmasıdır.

Genel antrepo tipleri A, B ve F; özel antrepo tipleri C, D ve E olarak değerlendirilir.

A tipinde işletici stok kaydını tutar ve noksanlık riskinde sorumludur. B tipinde sorumluluk kullanıcıdadır ve antrepo beyannamesini kullanıcı verir. C, D ve E tipleri özel antrepo yapılarıdır.

Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya mevcut işletmelerin yeterli olmadığı hallerde antrepolar, Gümrük Müsteşarlığının izni ile açılabilir.

Bu izin Türkiye’de yerleşik kişilere, antrepo açılmasına ekonomik yönden ihtiyaç bulunduğunun anlaşılması halinde verilir.

Gümrük idareleri, antrepo işleticileri ve kullanıcılarından tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini karşılayacak miktarda teminat isteyebilir. Ayrıca yükümlülüklerin yerine getirileceğine dair taahhütname alınır.

Antrepo işleticileri ve kullanıcıları, eşyanın antrepoda bulunduğu süre boyunca gümrük gözetimi altında bulunmasını ve iyi şekilde muhafazasını sağlamakla yükümlüdür.

Eşyanın belgelere göre eksiklik veya değişiklik göstermesi halinde bunlara ait gümrük vergileri ve cezaları işletici veya kullanıcıya tazminat olarak ödetilebilir.

Eşyanın tabiatından doğan kayıp ve fireler, gümrük gözetiminde yapılan işlem sonucu ortaya çıkan noksanlıklar veya kusur/hata dışı telef-kayıp-çalınma ispat edilirse sorumluluk doğmayabilir.

Antrepoda aranacak şartlar, eşyanın güvenli muhafazası ve gümrük denetiminin sağlıklı yürütülmesi için belirlenir.

Giriş-çıkış kapıları, muayene alanları, yangın güvenliği, özel eşya bölümleri ve rezervli eşya alanları operasyonun temel kontrol noktalarıdır.

Gümrük antrepolarında depolanan eşya satış suretiyle başkasına devredilebilir. Bunun için devreden ve devralanın istekleri ilgili gümrük idaresine yazılı olarak bildirilmelidir.

Bu durumda eşya ile ilgili yükümlülükler ve hukuki sorumluluklar devralana geçer.

Gümrük idaresinden izin almak kaydıyla serbest dolaşımda bulunan ve bulunmayan eşya aynı antrepoda depolanabilir. Ancak gümrük statüsünün belirlenmesini imkansız kılan hallerde yalnızca aynı tarife pozisyonundaki ve aynı teknik özellikteki eşdeğer eşyanın birlikte depolanmasına izin verilir.

Antrepolar arasında eşya nakli iki şekilde yapılabilir: genel hükümler çerçevesinde beyanname sütunları veya aynı bilgileri içeren form kullanılarak ya da basitleştirilmiş usul hükümleri uygulanarak.

Basitleştirilmiş usul için eşyanın çıkarılacağı ve konulacağı antrepoların bağlı olduğu gümrük idarelerinin kayıt yoluyla beyan usulünü kullanma yetkisi olmalı, aynı kişi her iki antrepodan sorumlu olmalı ve stok kayıtları bilgisayar ağıyla birbirine bağlı olmalıdır.

Gümrük antreposuna konulduğunda ihracata bağlı önlemlerden yararlanan ihraç eşyası, ihraç edilene kadar gümrük denetiminde kalır.

Dahilde İşleme Rejimi ve Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimleri kapsamındaki eşyanın, gümrük antrepo rejimine tabi tutulmadan antrepolarda işlenmesine izin verilebilir.

İhracat ve serbest dolaşıma giriş rejimlerinde basitleştirilmiş usul uygulanacaksa A, C ve D tipi antrepolarda işlem yapılabilir. Basitleştirilmiş usul uygulanmayacaksa tüm antrepolarda izin alınması suretiyle yapılabilir.

Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması yönünde beyanname tescil edilirse işlemlerin 1 ay içinde bitirilmesi gerekir.

Sergi, fuar veya benzeri yerlerde teşhir edilmek istenen serbest dolaşımda olmayan eşya; sahipleri, taşıyıcıları, temsilcileri veya eşyanın ait olduğu ülke temsilcileri tarafından gümrük idaresine beyanname ile beyan edilir.

Eşya kontrol ve muayene edilerek ayniyet tespitine yarayan hususlar beyannamede gösterilir. Muayene ve tespit antrepo veya sergi yerinde yapılabilir.

Sergilenen eşyanın satılması halinde ithali Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi ile yapılır. Perakende satılacak eşya serbest dolaşıma sokulmadan satılamaz ve sergilenemez.

Kaçak eşya, gümrük idaresince işletilen F tipi genel antrepolara konulur. Antrepoya alınan kaçak eşya ve maddeler kaçak eşya giriş defterine kaydedilir.

Eşya; tasfiye edilmek, mahkeme sonunda beraat veya suç unsuru bulunmaması nedeniyle iade edilmek, diğer gümrüklere veya mahkemeye gönderilmek gibi nedenlerle antrepodan çıkarılabilir. Çıkışlar kaçak eşya çıkış defterine kaydedilir.

Süresi dolduğu halde kaldırılmayan, 30 gün içinde işlemleri bitirilmeyen, tebligata rağmen 60 gün içinde bulunduğu yerden çıkarılmayan, terk edilen veya Türkiye’ye girmesi yasak olan eşya tasfiye olunur.

Antrepolar, serbest mahal sergi ve fuarlar, gümrükçe eşya konulmasına izin verilen yerler ve yolcu salonlarında mevzuat hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini denetlemeye yetkili görevliler bulunur.

İlgililer bu denetleme ve soruşturmalarda gerekli bilgi ve belgeleri vermek zorundadır. Denetleme sonuçları raporla Müsteşarlığa bildirilir.

İşleticiler, gümrük gözetim ve denetim işlemlerinin yapılmasını sağlamak üzere gerekli tedbirleri almak, fiziki yapıları sağlamak, ek donanım ve ileri teknoloji araçlarını temin etmekle yükümlüdür.

Antrepo rejimiyle ilgili temel dayanak 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğidir.

Sunuda Gümrük Kanunu Madde 93-107 aralığı, Gümrük Yönetmeliği 328-348 ve 518-552 maddeleri ile Gümrük Genel Tebliği Seri No:1 ve çeşitli genelgeler belirtilmiştir.

Operasyonda güncel mevzuat, ilgili gümrük idaresi uygulaması ve somut eşya statüsü birlikte kontrol edilmelidir.