Alternatif Finansman
Öz kaynak, satıcı kredisi ve banka kredisine alternatif bir finansman enstrümanıdır.
Sabit Kıymet Odaklı
Kiracı ihtiyacı olan makine veya teçhizatı seçer; leasing şirketi satın alıp kullanımına tahsis eder.
12–48 Ay Plan
Malın cinsine göre TL veya döviz bazında 12–48 ay vadeli ödeme planı kurulabilir.
İthalat Operasyonu
İthalat, teşvik, sigorta ve nakliye işlemleri leasing şirketi tarafından yürütülebilir.
Teşvik Bağlantısı
Teşvik belgesi kapsamındaki destekler leasing şirketine devredilip kira ödemelerine yansıtılabilir.
Teminat Kolaylığı
Mal leasing süresince leasing şirketinin mülkiyetinde olduğu için teminat ihtiyacı banka kredilerine göre daha düşük olabilir.
Sunuş
Leasing dosyasında okunabilirlik ve karar kolaylığı
Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulur ve farklı bakış açılarıyla yorumlanmaya müsaittir. Bu nedenle finansal kiralama işlemleri; yalnızca finansman değil, ithalat, teşvik, sigorta, gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası başlıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Bu rehberde Finansal Kiralama (Leasing) sunusundaki uzun anlatımlar, saha ekiplerinin hızlı okuyabileceği şekilde özetlenmiştir. Tanım, avantajlar, iş süreci, teşvikli işlemler, devir sorumluluğu, muafiyet ve eşya listeleri ayrı bloklar halinde yapılandırılmıştır.
Buradaki bilgiler yönlendirici niteliktedir. Nihai uygulamada güncel mevzuat, teşvik belgesi, sözleşme hükümleri, ithalat rejimi ve somut eşya özellikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
AB Global Yaklaşımı
Leasing, yatırım kararını nakit çıkışı baskısından ayırır.
Doğru kurgulanmış bir finansal kiralama dosyası; yatırım malının seçimi, ödeme planı, ithalat, teşvik, sigorta ve gümrük süreçlerini tek zincirde yönetilebilir hale getirir.
AB Global 2026 Leasing Bülteni
Operasyon Özeti
İlk bakışta leasing dosyasının çekirdek verileri
Sunuda geçen kritik süre, eşik ve uygulama notları tek satırda okunacak şekilde özetlendi.
Vade Aralığı
Malın cinsine göre TL veya döviz bazında ödeme planı alınabilir.
Asgari Tutar
Destek unsurlarından yararlanmak için her leasing şirketi bazında asgari tutar.
Sınır Ötesi Tescil
Belirli mallarda yıllık kira toplamı bu tutarı aşarsa sözleşme tescili gündeme gelir.
Yedek Parça Sınırı
Makine-teçhizat bedelinin %5’ine kadar yedek parça sabit yatırıma dahil edilebilir.
Bölüm 01
Finansal kiralama nedir?
Leasing, yatırımların finansmanında kullanılan orta vadeli bir finansman yöntemidir.
Orta Vadeli FinansmanModel
Leasing’in kelime anlamı finansal kiralamadır. Öz kaynak, satıcı kredisi ve banka kredisine alternatif bir finansman enstrümanı olarak kullanılır.
Alışılmış kredi ilişkisinden farkı, kredinin kiracıya nakit olarak verilmemesidir. Kiracı, işinde kullanmak üzere sabit kıymeti seçer; leasing şirketi bu malı satın alır ve kiracının kullanımına tahsis eder.
Kiracı, leasing sözleşmesine istinaden belirlenen kiraları öder. Sözleşme boyunca malın bakım, onarım ve sigorta primleri kiracının sorumluluğundadır.
- Kiracı sabit kıymeti seçer.
- Leasing şirketi satın alır ve kullanımına tahsis eder.
- Kiracı belirlenen kira planına göre ödeme yapar.
Bölüm 02
Leasing firmalara hangi avantajları sağlar?
Leasing, yatırımın finansmanı yanında ithalat, teşvik, sigorta ve nakliye operasyonlarını da kolaylaştırabilir.
Orta ve Uzun Vade
Firmalar için orta ve uzun vadeli finansman yöntemi sağlar.
Firmaya Özel Plan
Ödeme gücü ve nakit akışı dikkate alınarak kira planı oluşturulabilir.
Döviz Bazında Borçlanma
Şirketlere ihracat taahhüdü olmadan döviz bazında borçlanma imkanı verebilir.
Sabit Kira Avantajı
Ekonomik dalgalanmalara karşı sabit kira bedeli ödeme avantajı sağlar.
Daha Basit Prosedür
Sözleşme prosedürleri banka kredi anlaşmalarına göre daha basit olabilir.
İthalat ve Teşvik Desteği
İthalat, teşvik, sigorta, nakliye ve özel izin işlemleri leasing şirketi tarafından yürütülebilir.
Bölüm 03
Leasing iş süreci nasıl ilerler?
Sunudaki işlem akışı, başvurudan kira faturalarının kesilmesine kadar sadeleştirilmiş adımlarla aşağıdadır.
Alternatif ödeme planı
Leasing şirketinden yatırım ve mal cinsine göre TL veya döviz bazında ödeme planı alınır.
Proforma ve evrak
Plan uygun bulunursa proforma fatura ve şirket evrakları leasing firmasına gönderilir.
Kredi değerlendirmesi
Leasing firması kredi değerlendirmesi yapar ve kredi şartlarını belirler.
Sözleşme kurulumu
Leasing firması ile kiracı arasında finansal kiralama sözleşmesi yapılır.
Fatura ve ithalat
Fatura leasing şirketi adına kesilir; ithalatta akreditif, ödeme ve gümrükleme leasing şirketince yürütülebilir.
Kira planı başlar
İlk tahsilat sonrası satıcıya ödeme yapılır, kesin ödeme planı gönderilir ve kira faturaları kesilmeye başlanır.
Operasyon Görseli
Ödeme planından ithalat ve kira faturalarına kadar tek süreç
Süreçte ödeme planı, proforma, kredi değerlendirmesi, sözleşme, ithalat ve kira faturası adımları birlikte yönetilir.
GTİP / KDVKritik Kontrol
Leasing dosyasında operasyonun sağlıklı ilerlemesi için ödeme planı ve sözleşme aşaması kadar GTİP, KDV oranı, ithalat ödeme yöntemi ve gümrükleme adımları da takip edilmelidir.
Sabit kıymetin leasing şirketi tarafından satın alınması sırasında ekipmanın GTİP numarasına göre KDV tutarları farklılık gösterebilir.
- Malın cinsine göre vade ve ödeme planı değişebilir.
- İthalatta leasing şirketi akreditif açabilir.
- GTİP numarası KDV tutarını etkileyebilir.
100.000 ABD Doları eşiği olan sınır ötesi işlemler ayrıca takip edilmelidir
Sınır ötesi finansal kiralama işlemlerinde; hava aracı, gemi, tıbbi cihaz ve yüksek teknoloji kapsamında olduğu ilgili kuruluşlardan görüş alınarak tespit edilen ve ortalama yıllık kira toplamı 100.000 ABD Dolarından fazla olan mallara ait sözleşmeler tescil edilmektedir.
Bölüm 04
Leasing yatırım teşvikli işlemlerde nasıl çalışır?
Teşvik belgesi kapsamındaki sabit kıymetlerde destekler leasing şirketine devredilebilir ve kira ödemelerine yansıtılabilir.
Destek DevriAna Mantık
Yatırımın teşvik belgesi kapsamında olması durumunda, finansal kiralama konusu sabit kıymetlere ait devlet destekleri finansal kiralama şirketine devredilir. Leasing şirketi de devraldığı destek unsurlarını kira ödemeleri aracılığıyla kiracısına yansıtabilir.
Yatırımın tamamının veya bir bölümünün finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilmesi halinde kiralayan, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetlerle ilgili satın alma halinde uygulanan teşviklerden yararlanır.
Finansal kiralama şirketinin teşvik belgesiyle ilgili sorumluluğu, kendisine devri gerçekleşen kısım ile sınırlıdır.
- Devlet destekleri leasing şirketine devredilebilir.
- Destekler kira ödemeleri aracılığıyla kiracıya yansıtılabilir.
- Sorumluluk devredilen teşvik kısmı ile sınırlı olabilir.
Bölüm 05
Satın alma hakkı ve kesin ithalat süreci nasıl okunmalı?
Teşvik ve gümrük muafiyeti öngörülmeyen durumlarda geçici ithalat rejimi hükümleri; sözleşme sonunda kesin ithalat yapılırsa cari kur ve kıymet hükümleri gündeme gelir.
Geçici ithalat yaklaşımı
Satın alma hakkı bulunmayan veya gümrük muafiyetinden yararlanması öngörülmeyen mallar için:
- Türkiye’ye girişte geçici ithalat rejimi hükümleri uygulanabilir.
- Süre kısıtlaması hariç, sözleşme süresi dikkate alınır.
- Sözleşme sonunda kesin ithalat yapılmazsa mal yurt dışına çıkarılabilir.
- Daha önce alınan teminat, Gümrük Kanunu hükümlerine göre çözülür.
Kesin ithalat yaklaşımı
Sözleşme sonunda kesin ithalat yapılırsa:
- Gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki cari kur esas alınır.
- Eşyanın gümrük kıymetine ilişkin hükümleri uygulanır.
- Gümrük vergileri ve ek mali yükümlülükler tahakkuk ve tahsil olunur.
- Sözleşme ve teşvik koşulları birlikte kontrol edilmelidir.
Bölüm 06
Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat devrinde kim sorumludur?
Makine ve teçhizatın yatırımcı mülkiyetine geçiş tarihine kadar üçüncü kişilere satışı veya kiralanmasında sorumluluk leasing şirketi üzerinde yoğunlaşır.
Mülkiyet GeçişiKritik Ayrım
Finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat, yatırımcının mülkiyetine geçmeden önce ilgili izinler olmadan üçüncü kişilere satılır veya kiralanırsa her türlü sorumluluk finansal kiralama şirketine aittir.
İflas, sözleşmenin feshi veya yatırımın gerçekleşmemesi halinde; yatırımcının mülkiyetine geçmemiş makine ve teçhizat için faydalanılan destekler ilgili mevzuat çerçevesinde leasing şirketinden geri alınır.
Makine ve teçhizat yatırımcının mülkiyetine geçmişse, ilgili yasal düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla yatırımcı sorumludur.
- Yatırımcı mülkiyetine geçmeden önce sorumluluk leasing şirketindedir.
- Başka yatırımcıya devirde tarafların birlikte müracaatı gerekir.
- Yatırım bütünlüğü bozulursa makine/teçhizatın yeniden temini gerekebilir.
Bölüm 07
Asgari tutar, gümrük vergisi ve KDV istisnası nasıl değerlendirilir?
Teşvik belgesi kapsamında finansal kiralama yoluyla makine ve teçhizat temini mümkündür.
200.000 TLAsgari Tutar
Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için finansal kiralamaya konu makine ve teçhizat toplam tutarının her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200.000 TL olması gerekir.
Leasing şirketi, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile sözleşme yapması ve sözleşme kapsamı yatırım mallarını bu yatırımcıya kiralaması halinde gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası desteklerinden yararlanabilir.
Bunun için teşvik belgesini düzenleyen merci tarafından leasinge konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması gerekir.
- Her leasing şirketi için asgari tutar ayrı değerlendirilir.
- Leasing şirketi adına ayrıca teşvik belgesi düzenlenmesine gerek yoktur.
- Yatırımcı ile leasing şirketleri müteselsilen sorumludur.
Bölüm 08
Faiz desteği ve devir işlemlerinde hangi kurallar öne çıkar?
Faiz desteği, devir, satış ve ihraç işlemleri; teşvik belgesi, finansal kiralama sözleşmesi ve ilgili Tebliğ hükümleri birlikte okunarak değerlendirilmelidir.
Faiz Desteği
Faiz desteği içeren teşvik belgelerinde leasing yöntemiyle gerçekleştirilen yatırımlar için aynı şartlarla faiz desteği uygulanabilir.
İtfa Planı
Faiz veya kâr payÃâ€Ã‚± ödemelerini içeren itfa planÃâ€Ã‚±nÃâ€Ã‚±n yapÃâ€Ã‚±lmasÃâ€Ã‚± gerekir.
Devir / Satış / İhraç
Leasing şirketi ve yatırımcının birlikte müracaatı halinde ilgili Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Başka Yatırımcıya Devir
Finansal kiralama şirketi, devreden ve devralan yatırımcının birlikte müracaatı gerekir.
Destek Farkı Riski
Yeni yatırımcının destek unsurları daha düşükse fazladan yararlanılan destekler geri alınabilir.
Başka Leasing Şirketine Devir
Yatırımcının uygun görüşü ve Bakanlık onayıyla yapılabilir.
Bölüm 09
Gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnasında kritik notlar
Teşvik belgesi kapsamındaki her yatırım otomatik olarak sınırsız muafiyet doğurmaz; eşya türü, yatırım konusu ve sabit yatırım tutarı birlikte kontrol edilmelidir.
Muafiyet sınırlaması
Otobüs, çekici, mobilya, motorbot, kamyon, transmikser, beton santrali, forklift ve beton pompası gibi bazı mallarda İthalat Rejimi Kararında öngörülen oranlarda gümrük vergisi tahsil edilebilir.
Yedek parça sınırı
Makine ve teçhizat bedelinin %5’ine kadar yedek parça, gümrük vergisi muafiyeti sağlanmaksızın sabit yatırım tutarına dahil edilebilir.
Otomobil üretimi yatırımı
Asgari 100 bin adet/yıl kapasiteli yeni yatırım veya kapasite artırımı halinde özel gümrük vergisi muafiyeti koşulları gündeme gelebilir.
Genel muafiyet koşulu
Teşvik edilmeyecek yatırım konuları ve şartları sağlamayan yatırımlar hariç, asgari sabit yatırım tutarının üzerindeki teşvik belgeli yatırımlar GV muafiyeti ve KDV istisnasından yararlanabilir.
KDV iadesi
Sabit yatırım tutarı 500 milyon TL üzerindeki stratejik yatırımlar kapsamında bina inşaat harcamaları KDV iadesinden yararlanabilir.
İthal edilebilecek mallar
Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizat, CKD aksam/parça ve belirli gemi/yat inşa yatırımı tekne kabukları muafiyet kapsamında değerlendirilebilir.
Bölüm 10
Leasing sözleşmelerinde hangi vergi ve harç istisnaları vardır?
Finansal kiralama sözleşmeleri ve bunlara ilişkin bazı kağıt/işlemler damga vergisi ve harç bakımından istisna kapsamında değerlendirilebilir.
6361Kanun
Finansal kiralama sözleşmeleri, bu sözleşmelerin devrine ve tadiline ilişkin kağıtlar ile bunların teminatı amacıyla düzenlenen kağıtlar damga vergisinden; bu kağıtlarla ilgili yapılacak işlemler ise harçtan müstesnadır.
Satıp geri kiralama yöntemiyle yapılan kiralama sözleşmeleri kapsamında kiralanan taşınmazların sözleşme süresi sonunda kiracı adına tapuya tescili tapu harcından müstesnadır.
6361 sayılı Leasing Kanunu ile operasyonel kiralama ve sale & leaseback gibi uygulamalar mümkün hale gelmiş; noter tasdik zorunluluğu kalkmış ve kiracı değişikliği yapılabilir hale gelmiştir.
- Sözleşme ve tadil kağıtları damga vergisinden istisna olabilir.
- İlgili işlemler harçtan müstesna değerlendirilebilir.
- Sale & Leaseback sözleşmeleri yapılabilir.
Bölüm 11
Leasing’e konu eşya listeleri ve devir süreleri
Sunuda yer alan eşya listeleri; ekipman türü bazında devir sürelerini tablo halinde gösterir. Aşağıdaki bölümlerde tablolar, seeder görsel blokları olarak korunmuştur.
Finansal Kiralama (Leasing) · Eşya Listeleri
Ek Tablo 01
Binek taşıtlar, ticari taşıtlar ve özel amaçlı taşıtlar
Leasing’e konu eşya listelerinin ilk tablo grubu.
1Tablo
Bu tablo; binek taşıtlar, ticari taşıtlar ve özel amaçlı taşıtlar başlıklarında ekipman türleri ile devir sürelerini gösterir. Uygulamada eşya bazlı süre kontrolü yapılırken bu tablo referans alınabilir.
- Taşıt grupları ayrı ayrı değerlendirilir.
- Devir süresi ekipman türüne göre okunmalıdır.
Ek Tablo 02
İş makineleri
Leasing’e konu iş makineleri ve devir süreleri.
2Tablo
Bu tablo; çeşitli iş makineleri için ekipman türü ve devir süresi alanlarını içerir. Makine sınıfının doğru tespiti, leasing sözleşmesi ve teşvik uygulaması bakımından önemlidir.
- İş makinesi türü doğru belirlenmelidir.
- Devir süresi tablo satırına göre kontrol edilmelidir.
Ek Tablo 03
Tıbbi cihazlar ve ekipmanlar / teknolojik ekipmanlar
Tıbbi cihaz, ekipman ve teknoloji odaklı varlıkların devir süreleri.
3Tablo
Bu tablo; tıbbi cihaz ve ekipmanlar ile teknolojik ekipmanlar için kullanılan süre ve sınıflandırma başlıklarını içerir. Özellikle sınır ötesi leasingte tıbbi cihaz ve yüksek teknoloji eşyası ayrıca tescil değerlendirmesine konu olabilir.
- Tıbbi cihazlar ayrı takip edilmelidir.
- Yüksek teknoloji kapsamı sözleşme tescilinde önem taşıyabilir.
Ek Tablo 04
Tekstil makineleri ve metal işleme tezgahları
Üretim odaklı makine gruplarının leasing devir süreleri.
4Tablo
Bu tablo; tekstil makineleri ve metal işleme tezgahları gibi üretim yatırımlarında sık karşılaşılan ekipman türlerini içerir. Teşvikli yatırım dosyalarında ekipmanın liste ve GTİP uyumu ayrıca kontrol edilmelidir.
- Üretim ekipmanları yatırım listesiyle karşılaştırılmalıdır.
- GTİP, teşvik ve devir süresi birlikte okunmalıdır.
Ek Tablo 05
Baskı makineleri ve üretim makineleri
Baskı ve diğer üretim makineleri için devir süreleri.
5Tablo
Bu tablo; baskı makineleri ve diğer üretim makineleri başlıklarında ekipman türlerini gösterir. Finansal kiralama konusu makinenin listede hangi gruba girdiği doğru tespit edilmelidir.
- Baskı ve üretim ekipmanları ayrı kontrol edilmelidir.
- Devir süresi ekipman türüne göre değişir.
Ek Tablo 06
Mobilya, büro/ofis donanımı, ses/görüntü sistemleri ve tarım makineleri
Ofis, sistem ve tarım ekipmanları için devir süresi tablosu.
6Tablo
Bu tablo; mobilya donanımı, mağaza/büro/ofis ekipmanları, ses ve görüntü sistemleri ile tarım makineleri gibi farklı yatırım kalemlerini aynı çerçevede gösterir.
- Ofis ve sistem ekipmanları ayrı sınıflandırılmalıdır.
- Tarım makinelerinde ekipman türü dikkatle seçilmelidir.
Ek Tablo 07
Gayrimenkul, ısıtma-soğutma ekipmanları, hava ve deniz taşıtları
Taşınmaz ve taşıt niteliği taşıyan varlık grupları için devir süresi tablosu.
7Tablo
Bu tablo; gayrimenkul, ısıtma-soğutma ekipmanları ile hava ve deniz taşıtları gibi özel nitelikli varlıkları içerir. Özellikle hava aracı ve gemi gibi eşyalarda sınır ötesi finansal kiralama tescil kuralları ayrıca dikkate alınmalıdır.
- Hava aracı ve gemilerde sözleşme tescili ayrıca gündeme gelebilir.
- Gayrimenkul ve özel ekipmanlar ayrı hukuki kontrol gerektirir.
Bölüm 12
Leasing dosyasında en sık sorulan sorular
Finansal kiralama işlemini hızlı değerlendirmek için kısa cevaplar.
Leasing kredi midir?
Temelde orta vadeli bir kredi işlemidir; ancak kredi kiracıya nakit verilmez, leasing şirketi malı satın alıp kullanımına tahsis eder.
Bakım ve sigorta kimde olur?
Leasing sözleşmesi boyunca malın bakım-onarımı ve sigorta primlerinin ödenmesinden kiracı sorumludur.
Leasingte vade kaç ay olabilir?
Sunuda malın cinsine göre 12–48 ay vadeli ödeme planı alınabileceği belirtilmiştir.
Teşvikli leasingte ayrı teşvik belgesi gerekir mi?
Leasing şirketi adına ayrıca teşvik belgesi düzenlenmesine gerek yoktur; yatırımcının teşvik belgesi ve onaylı makine-teçhizat listesi esas alınır.
Asgari tutar şartı nedir?
Destek unsurlarından yararlanmak için leasinge konu makine ve teçhizat toplam tutarının her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200.000 TL olması gerekir.
Gümrük vergisi ve KDV istisnası alınabilir mi?
Teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile yapılan sözleşme ve onaylı makine-teçhizat listesi kapsamında yararlanılabilir.
Sale & Leaseback yapılabilir mi?
Sunuda 6361 sayılı Kanun değişiklikleri kapsamında Sat & Geri Kirala sözleşmelerinin yapılabildiği belirtilmiştir.
Referanslar
Leasing dosyasında geçen temel mevzuat ve eşikler
Sunuda doğrudan anılan mevzuat, eşik ve uygulama başlıkları.
4458 Sayılı Gümrük Kanunu
Geçici ithalat, kesin ithalat, teminat ve gümrük kıymeti bağlantılı süreçlerde anılır.
2012/1 Sayılı Tebliğ Madde 21
Devir, satış, ihraç ve kiralama işlemlerinde değerlendirme çerçevesi olarak belirtilmiştir.
6361 Sayılı Leasing Kanunu
Leasing sözleşme süreleri, operasyonel kiralama, sale & leaseback, noter tasdiki ve kiracı değişikliği bakımından anılmıştır.
200.000 TL Asgari Tutar
Destek unsurlarından yararlanmak için leasinge konu makine-teçhizat toplam tutarı eşiği.
500 Milyon TL Stratejik Yatırım
Bina inşaat harcamalarında KDV iadesi bakımından sunuda belirtilen eşik.
100.000 ABD Doları Yıllık Kira
Sınır ötesi finansal kiralama sözleşmelerinin tescilinde belirli mallar için belirtilen eşik.
Son Adım
Leasing dosyasını kapatmadan önce finansman, teşvik ve gümrük zincirini birlikte kontrol edin
Bu rehber; leasing tanımı, avantajlar, iş süreci, teşvikli işlemler, devir sorumluluğu, gümrük vergisi/KDV istisnası, vergi/harç muafiyetleri ve eşya listelerini ekip içinde ortak bir zeminde değerlendirmek için hazırlandı.
Leasing dosyasında yalnızca ödeme planı değil; GTİP, KDV oranı, teşvik belgesi, onaylı ekipman listesi, ithalat rejimi, sigorta, nakliye ve devir süresi birlikte kontrol edilmelidir.
