Proforma fatura herhangi bir şekilde ticari nitelik taşımaz ve borç yükümlülüğü doğurmaz. Bir nevi teklif faturası olarak kabul edilir. Akreditifli ithalatlarda, ithalatçının akreditifi açmak için bankaya sunması gereken belgelerden biridir.

Numune veya bedelsiz işlemlerde kullanılabilmektedir. Alıcı ile satıcı arasında gerçekleştirilen ön anlaşma niteliğindeki faturalardır. Herhangi bir şekilde ticari nitelik taşımaz ve borç yükümlülüğü doğurmaz. Bir nevi teklif faturası olarak da kabul edilebilir.

Uluslararası ticarette satışın gerçekleşmesiyle beraber tanzim edilmesi gereken faturadır. Proformadan farklı olarak gerçekleşen değerler üzerinden düzenlenir ve teklif niteliğinde değildir. Ticari fatura; alıcı bilgileri, mal cinsi, miktar, birim fiyatlar, toplam değer, teslim ve ödeme şekilleri ile kap ve ağırlık bilgilerini içermelidir.

Türkçe fatura, Türkiye’den yapılan ihracatlarda tanzim edilen bir belge olup Maliye Bakanlığı’na bildirimi yapılan belge üzerine düzenlenmesi zorunludur. Ticari fatura ile aynı tarih ve numarayı alır. Alıcıya gönderilmesi gerekmez; ancak ihracat esnasında gümrüğe ibraz edilmelidir.

Forwarder’s Certificate Receipt (FCR), nakliyecinin malları teslim aldığını belgeleyen bir makbuzdur. Bu belge eşyanın mülkiyetini temsil etmez ve ciro edilemez niteliğe sahiptir. Forwarder özelliğine sahip kuruluşlar da bu belgeyi düzenleyebilir.

CMR, kamyonla yapılan taşımalarda uluslararası niteliği olan bir taşıma belgesi veya taşıma senedi anlamına gelir. Taşımanın başlamasıyla tanzim edilir. Kıymetli belge niteliğinde değildir ve ciro yolu ile devri mümkün değildir.

Yükün gemi ile taşınması halinde taşıyıcı veya acentesi tarafından düzenlenir. Malın teslim alındığını ve kararlaştırılan koşullar dahilinde alıcıya teslim edileceğini gösterir. Aynı zamanda malın mülkiyetini de gösterebilir. Nama yazılı konşimentolar ciro yolu ile devredilemez; emre yazılı olanlarda ciro ile devir mümkündür.

Air Waybill, malın mülkiyetini temsil etmez; yalnızca malların uçakla belli bir yere gönderilmek üzere teslim alındığını ifade eder. Ana konşimento (MAWB) taşıyıcı tarafından, ara konşimento (HAWB) ise acente tarafından düzenlenir.

Hamule senedi; malın cinsi, miktarı, ambalajlama şekli ve niteliği, gönderen ve gönderilenin isim ve adresleri, hareket ve varış istasyonları ile taşıma ücretini gösteren ve gönderen ile demiryolu idaresi arasında yapılan taşıma sözleşmesidir. Üzerinde demiryolu idaresinin kaşesi bulunmalıdır.

Sigorta poliçesi; sigortacı tarafından imzalanıp sigorta ettirene verilen, tarafların hak ve borçlarını gösteren bir vesikadır. Nama, emre veya hamiline düzenlenebilir ve ciro yolu ile devri mümkündür. Eşya ve taşıyıcı bilgilerini eksiksiz içermeli; kati poliçe ve flotan poliçe ayrımı iyi değerlendirilmelidir.

ATR Dolaşım Sertifikası; AB ülkeleri ile yapılan ticaretlerde serbest dolaşım hakkını gösterir. AB’den AB’ye giden veya üçüncü ülkeden gelip gümrüklenen eşyanın başka bir AB ülkesine gitmesi halinde düzenlenir. Ticaret Odaları’nca onaylanır, çıkış gümrüklerince tasdik edilir ve geçerlilik süresi 4 aydır.

ATR ihracat belgesi de Ticaret Odaları’nca onaylanır ve çıkış gümrükleri tarafından tasdik edilir. Geçerlilik süresi 4 aydır. Onaylanmış Kişi Belgesi’ne sahip firmalar bu belgeyi kendileri tanzim edebilir. Vergi muafiyetinden yararlanılması amacıyla kullanılır.

EUR.1 Dolaşım Sertifikası; EFTA ülkeleri ve Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması yapmış ülkelerle yapılan ticarette kullanılır. Belge menşe ispatı niteliğindedir ve tercihli ticaret uygulamalarında önem taşır.

EUR.1 ihracat belgesi Ticaret Odaları’nca onaylanır ve çıkış gümrükleri tarafından tasdik edilir. Geçerlilik süresi 4 aydır. Bu belge menşei ihtiva ettiğinden ayrıca Menşe Şahadetnamesi aranmaz.

Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin), AB dışındaki ülkelerle yapılan ticarette aranılan ve menşe ihtiva eden bir belgedir. Serbest dolaşım belgesi değildir. Gümrük tasdiki zorunluluğu yoktur; firma beyanı ve Ticaret Odaları tasdiki yeterlidir. Onaylanmış Kişi Belgesi’ne sahip firmalar belgeyi kendileri tanzim edebilir.

Form A Belgesi, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) çerçevesinde tercihli rejimden yararlanması talep edilen eşyanın GTS ülkesi menşeli olduğunun ispatı için kullanılır. Belgenin kabul edilebilmesi için yetkili resmi idare bilgileri, mühür örnekleri ve kontrol makamlarına ilişkin prosedürlerin Türkiye’ye bildirilmiş olması gerekir.

Çeki listesi; sevkiyata konu olan eşyaların ambalajlarına göre içerik ve detaylarını gösteren listedir. Alıcının tasnifi açısından büyük yarar sağlar ve gümrüklerde eşyaların adetsel kontrollerine imkan tanır. Gümrükleme işlemleri sırasında gümrüğe ibrazı zorunlu bir belge niteliği taşır.

Sunudaki ikinci çeki listesi örneği de sevkiyata konu eşyaların ambalajlarına göre içerik ve detaylarını göstermektedir. Hem alıcının tasnifi açısından, hem de gümrüklerde eşyaların adetsel kontrolleri bakımından yardımcı olur. İthalat dosyasında diğer sevk vesaiki ile birlikte tutarlı hazırlanmalıdır.