09.05.2023 Tarihli 32185 Sayılı Resmi Gazete
MİLLETLERARASI ANDLAŞMA
11 Kasım 2022 tarihinde Semerkant’ta imzalanan ekli “Türk Devletleri Teşkilatı Hükümetleri Arasında Basitleştirilmiş Gümrük Hattı Kurulmasına İlişkin Anlaşma”nın onaylanmasına, 244 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince karar verilmiştir.
8 Mayıs 2023
Recep Tayyip Erdoğan CUMHURBAŞKANI
DEVLETLERİ TEŞKİLATI HÜKÜMETLERİ ARASINDA EŞTİRİLMİŞ GÜMRÜK HATTI KURULMASINA İLİŞKİN ANLAŞMA
Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti, Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle "Taraflar" olarak anılacaktır),
Taraflar arasında sağlam bir şekilde kurulmuş olan işbirliği ilişkisini TEYİT EDEREK,
Türk Devletleri Teşkilatı üye devletleri arasında dolaşımda bulunan eşya ve taşıtların tabi tutulduğu gümrük kontrolünün etkinliğini artırmaya ihtiyaç olduğunu KABUL EDEREK,
Taraf Devletler arasında dolaşımda bulunan eşya ve taşıtların gümrük kontrollerinin yürütülmesine dair koşulların azaltılması ve basitleştirilmesine ilişkin şartların belirlenmesi AMACIYLA,
Tedarik zinciri sürecinde eşyanın dolaşımım desteklemekte gümrük idarelerinin önemli rolünü ANLAYARAK;
Taraf Devletlerin ulusal mevzuat hükümlerini, Birleşmiş Milletler ve Dünya Gümrük Örgütü’nün standartları ve tavsiyeleri ile uluslararası bilgi alışverişi uygulamalarını DİKKATE ALARAK,
Basitleştirilmiş Gümrük Hattının geliştirilmesini ve güvenliğini SAĞLAYARAK,
Aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:
MADDE 1 TEMEL TANIMLAR
“Basitleştirilmiş gümrük hattı” - Taraflar arasında ticarette taşman eşya hakkında önceden bilgi alışverişinde bulunmayı amaçlayan, Tarafların gümrük işlemlerini mümkün olduğunca kolaylaştırmasını sağlayan, gönüllülük esasına dayalı olarak kullanıma açık olan ve tüm taşıma modlarında kullanılabilen elektronik sistem.
“Ticaret Erbabı” - eşya ve taşıma araçları hakkında güvenilir bilgi sağlayan, Basitleştirilmiş Gümrük Hattına katılan ve bu Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak gümrük işlemlerini tamamlayan kişiler.
a. "Basitleştirilmiş gümrük hattı" - Taraflar arasında ticarette taşınan eşya hakkında önceden bilgi alışverişinde bulunmayı amaçlayan, Tarafların gümrük işlemlerini mümkün olduğunca kolaylaştırmasını sağlayan, gönüllülük esasına dayalı olarak kullanıma açık olan ve tüm taşıma modlarında kullanılabilen elektronik sistem.
b. "Ticaret Erbabı" - eşya ve taşıma araçları hakkında güvenilir bilgi sağlayan Basitleştirilmiş Gümrük hattına katılan ve bu Anlaşmanın hükümlerine uygun olarak gümrük işlemlerini tamamlayan kişiler.
c. " Bilgi Değişimi" - Taraflar arasında ihraç edilen eşya ve taşıma araçları hakkında bilgi değişimi.
d. “Teknik Koşullar”- bu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasını oluşturacak başka bir protokolle belirlenecek olan teknik altyapı ve işleme tabi tutulacak veriler.
MADDE2 GENEL HÜKÜMLER
1. Taraflar, bu anlaşmanın uygulanması hususunda Taraf Devletlerin aşağıda belirtilen Gümrük İdarelerini yetkilendirir:
- Azerbaycan Cumhuriyetinde: Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Gümrük Komitesi
- Kazakistan Cumhuriyetinde: Kazakistan Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı Devlet Gelir Komitesi
- Kırgız Cumhuriyetinde: Kırgız Cumhuriyeti Maliye Başkanlığı Altındaki Devlet Gümrük İdaresi
- Türkiye Cumhuriyetinde: Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı
- Özbekistan Cumhuriyetinde: Özbekistan Cumhuriyeti Devlet Gümrük Komitesi
2. Basitleştirilmiş Gümrük Hattı (bundan böyle “BGH” olarak anılacaktır), Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri arasında bilgi değişimi teknolojilerine uygun olarak eşya ve araçların hareketine ilişkin bilgi değişimine dayanır.
MADDE3 AMAÇ VE KAPSAM
- Paylaşılan bilgilerin içeriği, bu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olan bu Anlaşma Ekine göre oluşturulur.
2. Bilgi paylaşımı, BGH’den yararlanan ticaret erbabının gerçekleştirdiği sevkiyatlar üzerinden ve gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülür.
3. Bilgi alışverişinin teknik koşulları, bu Anlaşmanın imzalanmasından sonraki altı (6) ay içinde Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri tarafından hazırlanır ve onaylanır.
4. BGH, tüm taşımacılık yöntemleri ve her tür eşya için geçerli ortak bir uygulama şeklinde olacaktır.
5. Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri BGH’ye katılım sağlamayan şirketler açısından, bu düzenlemenin gönüllülük mahiyetine zarar verebilecek şekilde, bu Anlaşma’ya aykırı hareket etmekten kaçınır.
6. BGH şeffaf, öngörülebilir ve ayrımcı olmayan bir niteliğe sahip olacaktır. BGH uygulamaları herhangi bir haksız rekabete yol açmayacaktır,
MADDE4 BGH KAPSAMINDA TİCARET OPERATÖRLERİNE SAĞLANACAK FAYDALAR
Ticaret erbabı aşağıdakilerden faydalanır:
a) Taraf Devletlerin ulusal mevzuatına uygun şekilde, kontrol noktalarında/varış yerlerinde gümrük işlemlerinin tamamlanmasında öncelik;
b) Uygulanabilir olması halinde, gümrük işlemlerinin tamamlanma sürelerinin azaltılmasına imkan tanıyan ayrı hatlar dahil, kolaylaştırılmış gümrük işlemleri
c) Taraf Devletlerin gümrük mevzuatım ihlal etme riskinin tespit edildiği durumlar dışında, kontrol noktalarında/varış yerlerinde gümrük muayenesi yapılmaması. Gümrük muayenesi gerekli olduğu hallerde, mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirilir.
MADDE 5 BİLGİ VE BELGELERİN KULLANIMI
1. Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri, bu Anlaşma çerçevesinde elde edilen bilgilerin, Taraf Devletler arasında taşman eşya ve taşıtların gümrük işlemlerinin tamamlanması ve gümrük kontrolünün yapılması amacıyla kullanılmasını sağlar.
2. Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri tarafından elde edilen bilgiler, münhasıran gümrükle ilgili uygulamalar doğrultusunda kullanılır ve bilgileri sağlayan Taraf Devletin Gümrük İdaresinin yazılı rızası olmadan üçüncü taraflara iletilemez.
3. Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri, Devletleri arasında dolaşımda bulunan eşya ve taşıtlara ilişkin elektronik bilgi alışverişinin düzenlenmesi sırasında Birleşmiş Milletlerin, Dünya Gümrük örgütü’nün kural, standart ve tavsiyeleri ile Taraf Devletlerin ulusal mevzuatı ve bilgi paylaşımına ilişkin mevcut en iyi uluslararası uygulamaları kullanır.
4. Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri, kendi ulusal mevzuatlarına uygun olarak, bu Anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda uygun önlemleri alır ve bu ihlaller ile Taraf Devletler arasında dolaşımda bulunan eşya ve taşıtlara ilişkin bilgi paylaşımı sırasında alman verilerdeki farklılıkları ve/veya yanlışlıkları birbirlerine bildirir.
MADDE 6 UYGULAMA SÜRECİ
Taraf Devletlerin Gümrük İdareleri, aşağıdaki amaçlarla doğrudan temas kurmak üzere
uygun gördükleri yetkili gümrük görevlilerinin listesini belirler:
a) bilgi paylaşımı ile veri işleme ve iletimi teknolojilerinin teknik koşulları ve veri güvenliğiyle ilgili şartları belirleyip bunlar üzerinde mutabık kalmak,
b) Bu Anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkacak teknik sorunları çözmek
MADDE 7 PİLOT PROJE
MADDE8 DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARLA İLİŞKİ
Bu Anlaşma’da yer alan hükümler, Tarafların taraf olduğu diğer uluslararası anlaşma ve sözleşmelerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
MADDE 9 ANLAŞMAZLIKLARIN HALLİ
1. Bu Anlaşma’nın yorumlanmasından ya da uygulanmasından kaynaklanabilecek anlaşmazlıklar öncelikli olarak Taraflar arasındaki müzakereler ve istişarelerle çözülür. Bu süreçle çözülemeyen hususlar diplomatik kanallar ile halledilir.
2. Taraflardan her biri, bu Anlaşma’nın yorumlanması, uygulanması ve tadil edilmesiyle veya doğabilecek muhtemel anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulmasıyla ilgili olarak diğer Tarafla istişarede bulunmayı talep edebilir.
3. Taraflar arasında bu Maddenin 1. veya 2. Fıkrası kapsamında yürütülecek müzakereler ya da istişareler, aksi yönde bir karar alınmadığı sürece, yazılı talebin alınmasından sonraki yirmi (20) gün içinde başlatılır.
MADDE 10 EKLEMELER VE DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 11 YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ, SÜRE VE FESİH
1. Taraflar, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal prosedürlerin tamamlandığını diplomatik kanallardan yazılı olarak Depozitöre bildirir. Bu Anlaşma, Depozitörün diğer Taraflara, tüm Tarafların bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal prosedürleri tamamladığını bildirdiği tarihi izleyen otuzuncu gün yürürlüğe girer.
2. Bu Anlaşma belirsiz bir süre için akdedilir ve Taraflardan herhangi biri, Anlaşmayı sona erdirme niyetini diplomatik kanallardan Depozitöre yazılı bir bildirimle iletmek suretiyle bu Anlaşmaya katılımını sona erdirebilir. Böyle bir durumda, bu Anlaşma, bildirim tarihinden üç ay sonra fesh olur. Bu Anlaşmanın feshi, hâlihazırda devam eden işlemleri etkilemez.
3. Bu Anlaşmanın Depozitörü Türk Devletleri Teşkilatı Sekretaryası'dır. Depozitör, bu Anlaşmanın onaylı bir kopyasını tüm Taraflara temin eder.
Semerkant’ta 11 Kasım 2022 tarihinde Azerbaycan Türkçesi, Kazakça, Kırgızca, Türkçe, Özbekçe ve İngilizce dillerinde, tüm metinler geçerli olmak üzere altı asıl nüsha olarak düzenlenmiştir. Bu Anlaşmanın yorumlanmasına ilişkin herhangi bir ihtilaf olması durumunda, İngilizce metin kullanılır.
EK
PAYLAŞILACAK BİLGİLERİN İÇERİĞİ
