T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü
06.10.2016 / 19021348 GENELGE (2016/11)
6375 sayılı Kanunla onaylanan 19 Haziran 1951 tarihli “Kuzey Atlantik Antlaşmasına Taraf Devletler Arasında Kuvvetlerinin Statüsüne Dair Sözleşme” (NATO SOFA) ile 2010/208 sayılı Karar ile onaylanan “28 Ağustos 1952 tarihinde Paris'te İmzalanan Kuzey Atlantik Andlaşmasına Uygun Olarak Yapılan Uluslararası Askeri Karargahların Statüsüne İlişkin Protokol Uyarınca Uluslararası Statüsü Belirlenen Türkiye'deki Tüm Müttefik Karargahlar ve Onların Atanmış Personeline Uygulanacak Belirli Ayrıcalıklara İlişkin Anlaşma” hükümlerine istinaden, ülkemizde mevcut NATO kuruluşlarında ve müşterek savunma tesislerinde görev yapmak üzere gelen kuvvet veya sivil unsur mensuplarının motorlu araç ve ev eşyasına ilişkin gümrük işlemleri 22/4/2011 tarihli ve 27913 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1)'ne uygun olarak bu genelge hükümleri çerçevesinde yürütülecektir.
Motorlu Araç
1. NATO mensupları tarafından görev süreleri içerisinde kullanılmak üzere bir adet motorlu aracın tam muafiyetten yararlanarak NATO Beyannamesi düzenlenmek suretiyle geçici olarak ithal edilmesi mümkündür.
Ayrıca, NATO mensubu adına kayıtlı olması şartıyla, eşinin kullanımı için ikinci bir motorluaraç da aynı kapsamda getirilebilir. Bunlara ilave olarak, NATO mensubu tarafından bir adet motosiklet, bir adet karavan/römork ve bir adet motorsuz gezinti teknesinin de vergi ve harçlardan muaf olarak görev süreleri boyunca ülkemize getirilmesi mümkündür. Ayrıca, NATO mensupları bu haklarını yurtiçinden de kullanabilir.
2. 1 inci maddede belirtilen geçici ithalat yöntemiyle getirilmiş araçlar NATO Beyannamesi ile beyan edilir.
Motorlu araçlar, motosikletler ile karavan/römorkler mutlak suretle 1 No.lu Taşıt Takip Programı altında yer alan MA ve Takrir İşlemleri modülüne kaydedilir.
3. NATO mensupları arasında motorlu araç ve motosiklet devir işlemlerinde aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir.
3.1. - İlgili Karargahın NATO Askeri Biriminin Gümrük Müdürlüklerine muhatap yazılan devir yazısının ekine, devretmek isteyen mensup tarafından daha önce işlem yapılan NATO
4. Araç devri yapan mensuba ait NATO Beyannamelerinin farklı gümrüklerce tescil edilmesi halinde, başvurunun yapıldığı gümrük müdürlüğü yükümlü nüshasına istinaden devir işlemlerini yaptıktan sonra, gerekli düşüm veya ilave işlemlerinin yapılması bakımından, durumu diğer ilgili gümrük müdürlüğüne bildirir.
5. NATO Beyannamesi kapsamı aracın kesin çıkışının yapılacak olması halinde bu işlem gümrük idaresince taşıtın ayniyetine uygunluğunun tespit edilmesi, trafik idaresinden taşıtın ilişiğinin kesilip kesilmediğinin kontrol edilmesi ile MA ve Takrir Modülünde bulunan “Geçici İthalat Rejimi Sonlandır” bölümüne gerekli kaydın yapılması ile gerçekleştirilir.
6. NATO mensupları tarafından ülkemize geçici olarak ithal edilen ancak çalınmak veya kaza sonucu hasar görmek ya da yanmak gibi nedenlerle kullanılamayacak duruma gelerek yurtdışına çıkarılması mümkün olmayan araçlar ile ilgili, bu durumun mahkeme ilamı veya Cumhuriyet Savcılığı ya da mahallin mülki idare amirince belgelenmesi ve bu belgeler ile birlikte NATO mensubunca gümrük idaresine başvurulması gerekmektedir. Gümrük idaresince NATO Beyannamesinden ve 1 no.lu Taşıt Takip programından aracın düşümü yapılır. NATO mensubu bu durumda 1 inci maddede belirtilen haklardan yararlanabilir veya motorlu araç devir alabilir.
7. Görev süresi sonunda Türkiye’den ayrılacak olan NATO mensubunun, motorlu aracın çıkış işlemleri için ilgili gümrük müdürlüğünde NATO Beyannamesini tescil ettirmesi gerekir.
8. NATO personelinin, görev süresinin uzaması halinde ilgili Karargahın NATO Askeri Birimi durumu tevsik eden belgelerle birlikte ilgili gümrük idaresine aracın yurtta kalma süresi içerisinde başvurur. Ancak, başvurunun aracın yurtta kalma süresinden sonra olması ve talebin uygun bulunması hâlinde 4458 sayılı Gümrük Kanununun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanarak işlem tesis edilir.
Ev Eşyası
1. NATO mensupları tarafından görev süreleri içerisinde kullanılmak üzere ev eşyasının tam muafiyetten yararlanılarak geçici olarak ithal edilmesi mümkündür. Eşlerden her ikisinin de kuvvet veya sivil unsur mensubu olması halinde, aile birliği esas alınarak bu hak sadece birine uygulanır. Bu şahısların ev eşyasını, Türkiye’ye gelişlerini izleyen altı ay içinde, refakatsiz gelenler ise yakınlarının gelişini izleyen altı ay içinde, yurda getirmeleri esastır. Zorunlu sebepler ve beklenmedik durumların oluşması halinde süre uzatım talepleri ilgili gümrük müdürlükleri tarafından değerlendirilir.
2. Ev eşyası, ithal eden mensubun adına düzenlenmiş NATO Beyannamesi ile gümrük idaresine beyan edilir.
3. NATO Beyannamesine ;
3.1. Aşağıda listede belirtilen eşya ayrı kalemler olarak tek tek yazılır.
4.NATO mensupları arasında eşya devri olması halinde, bir dilekçe ile ilgili gümrük müdürlüğüne başvurulur; eşya, devreden mensubun NATO Beyannamesinden düşüm yapılır ve devralan mensuba ait NATO Beyannamesine ilave edilir.
5.Eşya devri yapan mensuba ait NATO Beyannamelerinin farklı gümrüklerce tescil edilmesi halinde, başvurunun yapıldığı gümrük müdürlüğü yükümlü nüshasına istinaden devir işlemlerini yaptıktan sonra, gerekli düşüm veya ilave işlemlerinin yapılması bakımından, durumu diğer ilgili gümrük müdürlüğüne bildirir.
6.Görev süresi sonunda Türkiye’den ayrılacak olan NATO mensubunun ev eşyasının çıkış işlemleri için gümrük müdürlüğünde NATO Beyannamesi tescil ettirilir. Yurtdışına çıkarılmak istenen eşya için hiçbir miktar veya değer kısıtlaması aranmaz.
7. Bu tür eşya Türk ticari piyasasından da KDV’den muaf olarak satın alınabilmekte olup, bu eşyanın ihracına ilişkin işlemler 12/7/2008 tarihli ve 26934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2008/12 sayılı Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ çerçevesinde yürütülmelidir.
8. İthal edilen ev eşyası personelin görev süreleri içerisinde herhangi bir zamanda kayıp, çalınma veya tahrip olmuş ise, bu durumun ilgili gümrük idaresine tevsik edilmesi şartıyla, eşya yenisi ile değiştirilebilir.
Ortak hükümler
1.NATO Beyannamesi düzenlenmek suretiyle ülkemize geçici girişi yapılan motorlu araç ve ev eşyasının, görev süreleri sonunda kişiler ile birlikte yurt dışı edilmesi, aynı haklara sahip kuvvet veya sivil unsur mensuplarına devredilmesi veya gümrük idarelerine terk edilmesi esastır. Terk işlemleri ise gümrük mevzuatı çerçevesinde sonuçlandırılır.
2. Bu malların, Kuzey Atlantik Andlaşması Merkez Heyetinin onayı olmaksızın Türkiye’deki kuvvet, sivil unsur ve yakınların mensubu olmayanlara satma, takas etme, hediye etme veya herhangi bir başka yolla vermek suretiyle elden çıkarılması mümkün değildir. Aksi halde, Gümrük Kanununun ilgili cezai maddeleri uygulanır.
3.Bu malların, Kuzey Atlantik Andlaşması Merkez Heyetinin onayı alınarak, Türkiye’deki kuvvet, sivil unsur ve yakınların mensubu olmayan kişilere satılması halinde, ithali veya yurt içinden ilk iktisabı aşamalarında istisna nedeniyle ödenmeyen vergilerin alıcıdan alınması gerekmektedir.
4.NATO Beyannamesine kayıtlı olan eşyanın çıkışta gümrüğe sunulmaması halinde, eşyanın gümrük vergilerinin tahsili yönünde işlem yapılacaktır. Kuvvet veya sivil unsur mensubunun ithalat vergilerini ödemekten kaçınması halinde Genelkurmay Başkanlığı/ Karargahlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunulması bakımından, konu ivedilikle Bakanlığımıza (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirilir.
5.NATO mensuplarının eşya veya araçları için verilecek olan NATO Beyannameleri, sadece NATO mensubunun Türkiye’de görevlendirildiği ilgili Karargahın NATO Askeri Birimlerinin yetkili memuru / memurları tarafından düzenlenir ve onaylanır.
6.NATO Beyannamesi hazırlayabilecek Türkiye’deki NATO Askeri Birimlerinin isimleri Genelkurmay Başkanlığınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’na bildirilir.
2000/55, 2001/52 ve 2002/16 sayılı Genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Cenap AŞCI Bakan a. Müsteşar
