Gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, birlikler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri teşvik belgesinden yararlanabilir.

Kuruluş süreci tamamlanmamış tüzel kişiler adına yapılacak teşvik belgesi müracaatları değerlendirmeye alınmaz.

Uygulamanın ana dayanağı 19 Haziran 2012 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar ve bu Kararın uygulanmasına ilişkin tebliğdir.

2012/3305 sayılı Karar, teşvik belgeli yatırımlara devlet tarafından sağlanacak teşvik ve destek unsurlarını düzenler.

Kararın uygulanmasına ilişkin tebliğ, usul ve esasları belirler. Sonraki kararlar ve kanun değişiklikleri ile teşvik ve desteklere ilişkin hükümler güncellenmiştir.

Operasyon tarafında belge düzenleme, destek unsurları, yatırım konusu, süre, revize ve kapanış işlemleri bu mevzuat çerçevesinde takip edilmelidir.

Başvuruda yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişi veya kişilerce imzalı müracaat dilekçesi, imza sirküleri veya imza beyannamesi, yatırım bilgi formu, taahhütname, makine-teçhizat listeleri, ödeme belgesi, ticaret sicili/esnaf sicili gazetesi, SGK borcu olmadığına ilişkin yazı ve gerekiyorsa ÇED kararı gibi belgeler aranır.

Yatırımın karakteristiğine göre ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gereken bilgi ve belgeler de başvuru dosyasına eklenir.

Stratejik yatırımlar için sektörel, mali ve teknik analizler ile kriterleri tevsik eden fizibilite raporu ayrıca istenebilir.

Müracaat tarihinden önce gerçekleştirilmiş yatırım harcamaları teşvik belgesi kapsamında değerlendirilmez.

Ham madde, ara malı ve işletme malzemesi; kullanılmış yerli makine ve teçhizat; belirli istisnalar hariç karayolu nakil vasıtaları ve binek araçları; bazı uçak/helikopter yatırımları ile porselen, seramik ve camdan sofra/mutfak eşyaları kapsam dışı olabilir.

Teşvik belgeleri kapsamında yapılacak yatırım cinsleri komple yeni, tevsi, modernizasyon, ürün çeşitlendirmesi ve entegrasyondan oluşur.

İthal ve yerli makine-teçhizat listelerinde yapılacak değişiklik talepleri, belge düzenlenmesi için müracaat edilen merci tarafından sonuçlandırılır. Kullanılmış komple tesislerin teşvik kapsamına alınmasına ilişkin başvurular Ekonomi Bakanlığına yapılır.

Makine-teçhizat fiyatlarında her bir makine itibarıyla %100’e kadar artış veya %50’ye kadar azalışlarda liste tadilatı yapılmadan doğrudan işlem yapılabilir.

Sabit yatırım tutarında %50’nin üzerinde artış veya azalışlarda yatırımcı revize talebinde bulunabilir. Süre uzatımı için yatırım harcaması yapılmış olması kaydıyla teşvik belgesini düzenleyen mercie başvurulabilir; ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir ve bir yıldan az hesaplanan ek süre bir yıl uygulanır.

Büyük ölçekli yatırımlar ve bölgesel uygulama kapsamındaki yatırımların işletmeye geçiş tarihinden itibaren asgari 5 yıl bulunduğu bölgede faaliyet göstermesi gerekir. Ekonomi Bakanlığından izin alınması ve yatırım konusunun taşınılacak bölgede desteklenmesi kaydıyla başka bölgelere taşınma mümkün olabilir.

Tamamlama vizesi yapılmış teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın devir, satış, ihraç veya kiralanması, teminini müteakip 5 yılı doldurmuş olması halinde serbesttir.

5 yılını doldurmamış yatırım mallarının teşvik belgeli başka yatırım için devri, teşvik belgesi olmayan yatırımcıya satışı, ihracı veya kiralanması Bakanlık iznine tabidir.

Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200.000 TL olması gerekir.

Finansal kiralama şirketi, teşvik belgesi sahibi yatırımcı ile sözleşme yapması ve sözleşme kapsamı yatırım mallarını yatırımcıya kiralaması durumunda gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası desteklerinden yararlanabilir.

Finansal kiralama şirketi adına ayrıca teşvik belgesi düzenlenmesine gerek yoktur; yatırımcının teşvik belgesi ve onaylı makine-teçhizat listesi üzerinden işlem yapılır.

Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malı makine ve teçhizatın ithali, belirli otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında CKD aksam/parçaların ithali, gemi ve 50 metrenin üzerindeki yat inşa yatırımlarında tekne kabuğu ithali gümrük vergisi muafiyetinden yararlanabilir.

Karara ilişkin Ek 4’te yer alan teşvik edilmeyecek yatırım konuları ve şartları sağlamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, asgari sabit yatırım tutarının üzerindeki teşvik belgesine bağlanan yatırımlar gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnasından yararlanabilir.

Sabit yatırım tutarı 500 milyon TL üzerindeki stratejik yatırımlar kapsamında bina inşaat harcamaları için KDV iadesi uygulanabilir.

Teşvik belgesinde faiz desteği öngörülen yatırımcılar, faiz desteğinden yararlanmak için Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ile protokol imzalayan aracı kurumlardan birine başvurur.

Aracı kurum; kamu bankaları dahil bankalar ve finansal kiralama şirketlerini ifade eder. Aynı teşvik belgesi kapsamındaki yatırım için kural olarak yatırım süresince birden fazla aracı kurum faiz desteği talebinde bulunamaz; stratejik yatırımlar için birden fazla aracı kurum başvurusu mümkün olabilir.

Kullanılmış makine ve teçhizat için ve kamu iktisadi teşebbüsleri dahil kamu kurum/kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yapacağı yatırımlar için faiz desteği uygulanmaz.

Vergi indirimi, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel uygulama kapsamında gerçekleştirilecek yatırımlar ve stratejik yatırımlar için geçerlidir.

Arazi-arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar yatırıma katkı tutarının tespitinde dikkate alınmaz ve bu harcamalar indirimli vergi uygulamasından yararlanamaz.

Teşvik belgesine bağlanmış büyük ölçekli yatırımlar, stratejik yatırımlar ve bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar için Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde yatırım yeri tahsis edilebilir.