Gümrük beyanı yazılı olarak, bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla, sözlü olarak veya eşya sahibinin eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade eden tasarruf yoluyla yapılabilir.

Normal usulde yazılı beyan gümrük beyannamesi ile yapılır. Ticari eşyanın kati ithalinde bu beyan serbest dolaşıma giriş beyannamesidir. Beyanın bilgisayar veri işleme tekniğiyle yapılması esastır.

İthalattan doğan gümrük vergileri serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinde yükümlüye tebliğ edilir. Ticaret politikası önlemleri ve dış ticaret mevzuatı gereği aranan izin/uygunluk belgeleri beyannameye eklenmelidir.

İthalat Rejimi Kararının 8. maddesine göre, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ile mevzuat gereği hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütebilir.

Özel anlaşmalara dayanan ithalat, kitap ve diğer yayınların ithalatı ve uluslararası fuar/sergilerde perakende satışına izin verilen mallarda vergi numarası şartı aranmayabilir.

Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, ithal için öngörülen işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkündür.

İthalat Rejimi Kararının 7. maddesine göre eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu ve yatık eşyanın ithali Ekonomi Bakanlığı iznine tabidir.

İzin koşullarının belirlenebilmesi için önce eşyanın GTİP’inin tespit edilmesi gerekir. Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Bazı Maddelere İlişkin Tebliğin 3, 4 ve 5. maddelerinde izin belgesi alınacak ve alınmayacak eşyaya ilişkin hükümler yer alır.

Ek-1/A listesi kapsamındaki eşya için izin alınmasına gerek bulunmayabilir. Ek-1/B kapsamındaki kullanılmış eşya için uygunluk yazısı; Ek-2 kapsamında ise CIF kıymet şartlarıyla izinsiz işlem yapılabilecek liste gündeme gelir.

İthali yasak eşyalara ilişkin tebliğler arasında çevrenin korunması yönünden belirli atıklar, kimyasal maddeler ve hurdalara ilişkin Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliğleri yer alır.

Doğrudan yasak olmayan bazı eşyalar ise insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amacıyla izne bağlanır. Şartları karşılamayan eşyanın ithaline izin verilmez.

Elektronik eşyada CE/TSE uygunluğu, gıda ürünlerinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı denetimi, işlenmemiş kıymetli madenlerde borsa üyesi kuruluş, metal hurdalarında yetkili sanayici ve akaryakıt/madeni yağlarda EPDK lisansı gibi özel kontroller bulunur.

Mahrece iade işlemleri Gümrük Genel Tebliği Seri No:2, Seri No:3 ve Seri No:4 çerçevesinde yürütülür.

İthal edilen eşyanın mahrece iadesi; eşyanın gümrüğe sunulmuş ancak henüz rejim beyanında bulunulmamış olması, antrepo beyannamesinin tescil edilmiş olması, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edilmiş fakat eşyanın serbest dolaşıma girmemiş olması veya eşyanın serbest dolaşımda olmasına rağmen geçici depolama yerinden/antrepodan çekilmemiş olması halinde gündeme gelebilir.

Bu hallerden hiçbirine uygun olmayan eşyanın geri gönderilmesi ihracat veya yeniden ihracat hükümlerine göre tamamlanır. Talep ilgili gümrük idaresine yapılmalıdır.

Eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu ve yatık taşıtların ithali Ekonomi Bakanlığı iznine tabidir. İzin belgesi gümrük beyannamesine eklenerek işlem tesis edilir.

Gümrük vergilerinin tespiti için taşıtın 12 haneli GTİP’inin bilinmesi gerekir. Binek taşıtlar 87.03, ticari taşıtlar 87.04 tarife pozisyonunda yer alır. Taşıtlar genel oranda KDV’ye tabidir.

ÖTV hesabı için GTİP yanında motor hacmi de bilinmelidir. Ayrıca Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uygunluk yazısı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı onaylı garanti belgesi tescil aşamasında aranabilir.

Avrupa Birliği, kendi gümrük bölgesinde üretilmeyen hammadde ve ara mamul niteliğindeki belirli ürünlerin gümrük vergilerini askıya alarak üçüncü ülkelerden ithalatta Ortak Gümrük Tarifesinin altında vergi tahsil eder.

Bu liste ulusal mevzuata İthalat Rejimi Kararına V sayılı listenin eklenmesiyle yansıtılmıştır. V sayılı listedeki eşya, II sayılı listedeki aynı tarifede sınıflandırılsa bile kullanım amacı ve teknik özellikleriyle ayrılır.

Bir eşya hem II sayılı listede hem de V sayılı listede yer alıyorsa hangi listedeki gümrük vergisi oranı düşükse o oran uygulanır.